Allah insana gerçeği anlamak için iki göz ve iki bileşen bahşetmiş. Bu gözlerden birisi kitab-ı mestur yani satırlara dökülmüş ve tomarlara dürülmüş kitaptır. Kur’an bu kitabı temsil eder.  Diğeri de kitab-ı menşur yani açılmış-saçılmış, mensur kainat kitabıdır. İkisi birbiriyle düet halindedir. Dolayısıyla birine yabancılaşmak diğeri karşısında körelmek olur. Mısırlı merhum Muhammed Gazali’nin (ölümü1996) ifadesiyle hayata çift gözle bakmak gerçeği yakalamak ve ona çifte dikiş atmaya benzer.  Gözlerden gözelerden birisi bizzat Kur’an-ı Kerim’dir. İkincisi de serpilmiş olan kainat kitabıdır. Muhammed Gazali Müslümanların kevni ilimleri (kozmolojik) ihmalini tökezlemelerinin temel nedeni sayar (Mehavir el meşru u’l fikri leda eş Şeyh Muhammed El-Gazali, s:  58).   Kevni-kozmolojik bilimlere sathi nazarlarla bakmanın yanlışlığına işaret eder.  Hakiki dindarlık, hakiki ilimlerle buluşmasıyla imkan dairesine girer.  Dindarlık ve ilim yoldaştır.  İkisinin kaynaşması ile hakikat tecelli eder. İki göz birbirinden asla ayrılamaz. Ayrıldığı takdirde halel ve kusur tevellüt eder. Kainat ve kosmos ayetleri Allah’ın manzur ve menşur (serilmiş, serpilmiş) kitabını temsil etmektedir. ........

© Maarifin Sesi