Korku filmlerinin en etkili figürleridir zombiler. Birkaç tane komedisinin çekilmiş olması sizi yanıltmasın. Onlar Hollywood yaratıcılığıdır.

Zombinin bilimsel olarak da hem anlamı hem de karşılığı var. Tamamıyla hayal ürünü değildir yani. Bu yazı bir bilim makalesi olmadığı için, mecazi anlamda bireylerin ve sistemlerin durumunu anlatmak için kullanacağım. Zombi olma hali için yapay zekanın “beden ortadayken, ruhun veya iradenin devre dışı kalması” tanımı benim kullanmak istediğim ve sinema sanatının ürettiği “yaşayan ölü” tanımından daha iyi. Bu aklınızda bulunsun.

Zombi şirketler kategorisi, ekonomide de mevcut. Kazancı borcunun faizine ancak yeten, aslında batmış şirketler için günlük dilde kullanılan tanım. Hemen bizim devlet geldi aklınıza, benim de öyle. Ekonomik olarak tam da böyle tanımlayabiliriz.

AKP iktidara geldiği yıl, yani 2002’de, en düşük emekli aylığı kişi başı milli gelirin yüzde 83’ü kadardı. Şimdi sadece yüzde 56’sı kadar. Ekonomi büyüyor ama bunun emekliye faydası olmamış. Emekliye verilen bayram ikramiyesi, 2018’de, yani bir kurban alınabilecek parayken, bütçeye maliyeti yüzde 2,5’ti. 2025 yılında bu oran binde 8’e düştü. Kurbanın kendisinden 4 kilo kıymaya düşen ikramiyeden söz ediyoruz.

Aynı dönemde faizin bütçedeki payı yüzde 8,9’dan yüzde 14’e çıktı. Rakamlar farklı şeyler söylese de, Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’e göre, bütçede artan faiz oranına karşın borcun milli gelire oranı düşüyormuş. Dünya gıda enflasyon oranında Türkiye, Güney Sudan ve İran’ın ardından en yüksek 3’üncü ülke. TEPAV, 2 yılın en yüksek gıda enflasyonunun şubat ayında gerçekleştiğini tespit etti. Bakan Şimşek’e göre bu da mesele değil, “Çok yağışlı bir döneme giriyoruz, gıda enflasyonu düşecek” diyor. Yazının başlığı artık anlaşılır olmuştur sanırım. Yapay zekanın tanımını burada dikkate almak gerekir.

Vatandaşın zombi olma hali; “yaşayan ölü”

Ama bitmedi. Bakan Şimşek 8 yıl sonra bir kredi kuruluşunun Türkiye’nin kredi notunu artırmasını “büyük başarı” olarak açıkladı. 24 yıldır iktidarda olan bir partinin bakanı olarak hem de. Yine Bakan Şimşek Avrupa’nın en ucuz doğal gazı ile AB ve OECD ortalamasının altında mazot fiyatı bulunduğunu söyledi. Türkiye’de açlık sınırı 32 bin, yoksulluk sınırı ise 105 bin lira. Asgari ücret 28 bin, en düşük emekli aylığı ise sadece 20 bin. Maliye Bakanı’nın bu tablodan haberinin olmaması mümkün mü? AKP’nin TBMM Grup Başkanı aslında durumun farkında ve emekli ikramiyesinde artış yapılamamasının nedenini kaynak olmaması olarak açıklıyor. Yani bütçede emekliye verilecek para yok, diyor açıkça.

Devletin resmi verilerine göre 4,9 milyon........

© Kısa Dalga