“Ne söylesem tersini yapıyor”

“Her şeye hayır diyor”

“Eskiden böyle değildi, şimdi en küçük şey tartışmaya dönüşüyor”

Çocuk ve ergenlerle çalışan bir psikolog olarak, ebeveynlerden en sık duyduğum ifadelerden bazıları bunlar. Günlük hayatta “inat” diye tanımladığımız davranışların önemli bir kısmı aslında gelişimin doğal bir parçasıdır. Çünkü çocuk büyürken yalnızca boyu uzamaz, kendi fikirlerini oluşturmayı, seçim yapmayı, bağımsızlaşmayı ve sınırlarını test etmeyi de öğrenir. Bu nedenle her “hayır” davranış problemi değildir. Ancak çocuğun gelişim dönemini bilmek, hangi davranışın ne anlatıyor olabileceğini anlamamızı kolaylaştırır.

2–3 YAŞ: “BEN YAPACAĞIM!”

İnat davranışının en belirginleştiği dönemlerden biri 2–3 yaş civarıdır. Çocuk artık yürüyebilir, konuşabilir, seçim yapabilir ve çevresi üzerinde etkisi olduğunu fark etmeye başlar. “Hayır!”, “Ben!”, “Kendim yapacağım!” sözlerini sıkça duymamız tesadüf değildir.

Aslında çocuk çoğu zaman ebeveynine karşı gelmek için değil, “Ben ayrı bir bireyim ve bazı şeylere karar verebilirim” demek için direnmektedir. Bu dönemde uzun açıklamalar ve güç savaşları genellikle işe yaramaz. Bunun yerine çocuğa sınır içinde seçim sunmak daha işlevseldir “Montunu giymek zorundasın. Kırmızı olanı mı, maviyi mi istersin?” Burada çocuk seçim yapabilir, karar sürecine dahil edilmesi olumlu olacaktır, ancak sınır değişmez.

3–6 YAŞ: SINIRLAR NE KADAR GERÇEK?

Okul öncesi dönemde çocuklar kuralları anlamaya başlar ancak dürtülerini yönetme becerileri hâlâ gelişmektedir. Bu nedenle bir kuralı bilmesi, o kurala her zaman uyabileceği anlamına gelmez. Aynı zamanda çocuklar sınırları test ederler:

“Biraz daha ağlarsam fikir değişir mi?”“Babam hayır dedi ama anneme sorarsam olur mu?”

Burada ebeveynin........

© Kıbrıs Postası