ABD ne yapabilir?    ABD’nin yaklaşımı büyük ölçüde şu dengeye dayanır: “Türkiye NATO için vazgeçilmez, ama Yunanistan ve GKRY Doğu Akdeniz’de kullanışlı ortaklar.” Washington, bölgede enerji güvenliği, İsrail’in güvenliği, Rusya’nın sınırlandırılması ve Çin’in liman/altyapı etkisinin dengelenmesiyle ilgilenir. Bu nedenle ABD bazen Türkiye’ye ihtiyaç duyar, bazen Yunanistan–GKRY hattını destekler. Türkiye için en doğru hamle, ABD’ye “sorun çıkaran aktör” değil, “bölgesel çözüm üreten zorunlu ortak” görüntüsü vermektir.

Rusya ne yapabilir? Rusya için Doğu Akdeniz, Suriye, enerji, deniz gücü ve Avrupa’nın güvenliği açısından önemli. Moskova, Türkiye–Batı geriliminin artmasından taktik olarak fayda görebilir. Ama Türkiye’nin çok güçlenmesini de istemez. Bu nedenle Rusya’nın ideal senaryosu: “Türkiye Batı’yla tam uyumlu olmasın, ama Rusya’ya da tamamen meydan okuyacak kadar Batı kampına yerleşmesin.”

AB ne yapmalı, Türkiye ne beklemeli? AB, Türkiye’yi sadece Yunanistan ve GKRY filtresinden okursa bölgede kalıcı çözüm üretemez. Ama Türkiye de AB’ye sadece kriz diliyle yaklaşırsa Gümrük Birliği, vize, savunma iş birliği ve yatırım kanalları zarar görür. Doğru denklem şu olmalı: Türkiye, haklarından vazgeçmeden AB ile kurumsal diyaloğu güçlendirmeli. AB ise Türkiye’nin güvenlik, enerji ve göç başlıklarında vazgeçilmezliğini kabul etmeli.

Türkiye ne yapmalı? Türkiye’nin en akıllı stratejisi 5 ayaklı olmalı:    1-Hukuk........

© Kıbrıs Gazetesi