menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Müslüman bir alimin Weber referansı

301 0
26.06.2026

Müslümanların neden geri kaldığı sorunu, en azından Namık Kemal, Tunuslu Hayreddin ve Mısırlı Muhammed Abduh’tan beri yüz elli yıldır tartışılıyor.

Bu soruları “öze dönerek” çözemeyeceğimizin delili, bu iddiadaki hareket ve düşüncelerin başarısızlığıdır.

“Öz”ün bizler için değeri büyük olmakla birlikte modern bilime ve hukuka da acil ihtiyacımız var.

Nitekim Plevne’de mağlup olan ordunun imanı hiç de Mohaç’ta zafer kazanan ordudan az değildi.

Mustafa Çağrıcı Hocamızın iki gün önce Karar’daki yazısında büyük sosyolog Max Weber’in Economy and Society adlı dev eserinden alıntı yaptığını görünce aklımdan bu düşünceler geçti.

Alıntıda Weber, “Şark toplumlarındaki mutlak ve keyfi yönetimler”den bahsediyordu, yani “sultanizm.”

‘İNSANİ VE AHLAKİ İÇERİK’

Prof. Çağrıcı yazısında, Batı’da 16. Yüzyıldan itibaren gelişen eleştirel düşünce ve bilimsel bilginin gerisinde kaldığımızı anlatıyor. Kapanan zihinlerin, gelişmekte olan bilimleri kavrayamadığı gibi dinî mirasın ahlaki ve insani içeriğini de kavrayamadığını belirtiyor:

“(Müslümanlar) dinî mirasın özünde var olan insanî ve ahlâkî içeriği de keşfedemedi; dinî metinleri bu açıdan kavrayamadı... insan amaçlı her türlü yenilik ve değişimi reddetti...”

Eleştirel düşünce olmayınca dinî mirası bile değerlendirememek!

Sonuç, sadece bilim ve ekonomide geri kalma değil, aynı zamanda ahlaki çöküntüdür. Weber’in........

© Karar