menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

İran ile gerilimin azaltılmasına giden yol

17 0
09.04.2026

(Amir Kermani ve Simon Johnson ortak makalesidir)

WASHINGTON, DC / BERKELEY – Hürmüz Boğazı’nın kapanması, dünya genelinde yıkıcı sonuçlar doğuruyor. Petrol fiyatları hızla yükseldi, sıvılaştırılmış doğalgaz kilit piyasalarda çok daha pahalı hale geldi, gübre maliyetlerinin ekim sezonu boyunca yüksek kalması bekleniyor ve sıvılaştırılmış petrol gazı bazı bölgelerde zor bulunuyor.

Bu durumdan en çok yoksul ve orta sınıf haneler etkileniyor. Sri Lanka, Bangladeş, Pakistan, Hindistan, Tayland ve Filipinler gibi ülkelerde artan yakıt fiyatları düşük gelirli kesimlerin bütçelerini anında zorlarken, aynı zamanda daha yüksek gıda fiyatları riskiyle karşı karşıya kalıyorlar. Dünya genelinde hükümetler ve halk giderek daha yüksek sesle şu soruyu soruyor: Bu çatışmadan çıkış yolu var mı?

Hem ABD’de hem de İran’da siyasi elitler, karşı tarafı rejim değişikliğine zorlamaya çalışıyor. ABD, İran’ın yeni bir liderlik seçmesini ve nükleer hedeflerinden vazgeçmesini istiyor. İran ise artan benzin ve dizel fiyatlarının, Kasım ayındaki ara seçimlerde ABD Başkanı Donald Trump’ın Cumhuriyetçi Partisi’ne zarar vereceğini biliyor. Taraflardan hiçbiri, bu süreçte dünya genelinde acı çeken milyonlarca yoksul insanı bilerek hedef almıyor. Küresel yoksulluğun artışı, her iki taraf için de amaçlarına hizmet etmeyen istenmeyen bir sonuç. İran, enerji fiyatlarını yükselterek ABD’yi cezalandırmak isterse, aynı zamanda dünyanın en yoksul kesimlerini de cezalandırmış olur.

ABD hâlâ Hürmüz Boğazı üzerinde fiili kontrol sağlamaya çalışarak geçişi zorla açmayı deneyebilir. Ancak bu seçenek, uzun ve kanlı bir bataklığa sürüklenme riski taşıyor. Boğazın kapanmasından en çok fayda sağlayan taraf Kremlin. ABD’nin Rus petrol ihracatına yönelik yaptırımları da gevşetilmiş durumda. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in bu durumdan memnun olması muhtemel ve İran’a – ister merkezi hükümete ister küçük milis gruplara –........

© Karar