Mihail Bakhtin, asla bilinemez, öngörülemez ve hükmedilemez olan tabiat karşısında duyulan korku ve acziyet hissini, belirsizlik dehşetini ‘kozmik korku’ olarak tanımlar.

Zygmunt Bauman’a göre ilkel insanın evren tasavvuru, belirsizlikle yoğrulmuş bir korkunun ifadesidir.

Ölçülemez, kontrol edilemez, yapacaklarına tedbir alınamaz tabiat kuvvetleri karşısında duyulan bu acziyet ve korkunun temel bileşenlerinden birisi de ‘belirsizliktir’.

Bakhtin, mutlak iktidarı avucunda toplamış yenilmez hükümdara boyun eğişin temelinde, aşılamaz ve giderilemez belirsizlik karşısında hissedilen zayıflık ve kırılganlık duygularının bulunduğunu ileri sürer.

Tıpkı tanrı karşısında olduğu gibi.

O yüzden ülkelerini Tanrı gibi mutlak güçlerle yönetmeye talip dünyevi taklitçiler belirsizliği bir araç olarak kullanır, otoritelerini belirsizlik ve kontrollü kaosla beslerler.

Bu ‘kadim numara’, kısa bir modernite molasının ardından post-modern zamanlarda yeniden hortlamış görünüyor!

Modernlik öncesi dünya hem değişmez hem de rastgele bir yerdi!

Hayat, önceki nesillerin yaptıklarının birebir tekrarlanmasından, geçmişin aynen yeniden üretilmesinden ibaretti.

İnsanlar yerel cemaatlerin parçasıydılar. Yaşadıkları ve çalıştıkları toprağa bağlıydılar. Ortak kaderlerinden kurtulmaları neredeyse hiç mümkün değildi. Çünkü........

© Karar