Gerek Kur’ân-ı Kerîm’de gerekse hadis-i şeriflerde çoğunlukla Allah’a kulluk görevinin ardından ana babaya saygı ve iyilik gelir. Mesela Bakara suresinin 83. ayetinde, En‘âm suresinin 151-153. ayetlerinde ve daha başka ayetlerde Allah’a ibadetten sonra ana babaya iyilik etme görevinin yer aldığı görülür. Fahreddin er-Râzî gibi birçok müfessir, Kur’an’da ve hadislerde bu iki vecibenin ısrarla yan yana gösterilmesini başlıca şu sebeplere bağlarlar:

a) İnsanın maddî ve manevi gelişmesi için en değerli katkı, Allah’ın ona lütuflarından sonra ana babanın fedakârlıklarıdır. Ana baba, çocuğun hem dünyaya gelmesinin sebebidir hem de yetiştirilip terbiye edilmesini sağlamıştır.

b) Çocuğun varlık alanına çıkmasının gerçek sebebi Allah, zâhirî ve hukukî sebebi ana babadır.

c) Allah nimetlerini karşılıksız verdiği gibi ana baba da çocuklarına karşılıksız özveride bulunurlar.

d) Allah kuluna günahkâr bile olsa nimetler verir; ana baba da kendilerine saygısız bile olsa çocuklarına desteklerini sürdürürler.

e) Allah kullarının iyiliklerinden memnun olduğu ve karşılığını fazlasıyla verdiği gibi ana baba da çocuklarının başarılarından, maddi ve manevi kazançlardan mutlu olur, onları geliştirmeye çalışırlar (bk. Mefâtîḥu’l-Ğayb, 2000, XIII, 190).

Kur’ân-ı Kerîm’de ana babaya saygı konusunun en geniş şekilde İsrâ 23-25. ayetlerde yer aldığı........

© Karar