Ütopya ile distopya birbirine zıt iki tür. Deyiş yerindeyse ütopya, arzulanan, ulaşılmak istenen bir pembe hayaldir, distopya ise düşülmek istenmeyen karanlık bir kuyu, bir kara kâbus!..

George Orwell’ın “1984”ü bu ayrıma göre bir distopya, insanlığın düştüğü bir ‘karanlık kuyu’, bir kara kâbustur. Orwell, bu romanında ‘totaliter bir devlet düzeni’nin insan-toplum üzerindeki ezici, silici, kendine göre biçimlendirici ölümcül baskısını anlatır. Görünmeyen, ama her yerde var olan, her yeri dinleyen, gözetleyen, buyuran, biçimlendiren bir devdir totaliter rejim!.. Tüm bireyleri her an izleyen, seslerini kaydeden teleekranı, “Pencerelerden insanların evlerini gözetleyen polis” helikopterleri, düşünce polisleri, kendine uygun gerçekler üreten, uymayanları silen “Gerçek Bakanlığı” vb. ile dev bir gözetleme sitemi kurulmuştur. Eserde bu gözetleme mekanizmasının simgesel figürü “Big Brother”. Her yanda onun “Siyah Bıyıklı” posteri asılıdır. Ve altında şu ifade: “Büyük Birader’in Gözü Üstünüzde…”

Klasik bir gözetleme-denetleme tarzıydı “Big Brother”ınki.

Bilim ve teknolojiden bahsetmiştim ya geçen hafta. Big Brother da totaliter düzenini bilim ve teknolojiyi kullanarak kurmuştu. Aslında o bilim ve teknolojinin arkasındaki ‘zihniyet’i eleştirmiştim. O düzenin kurucuları da bilim adamları, kullanılan en büyük gözetleme makinesi........

© Karar