menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

27 Mart Dünya Tiyatrolar Günü/ “Ahvalimiz”

18 0
01.04.2026

“Oynama! Diyorlar konuşma! Sus ve itaat et!

Ama sahne öyle bir yer değil bayım. Tiyatrocular sadece

Pandomim yaparken konuşmaz.” (Genco ERKAL)

Tiyatro en eski bir sanat türü. Dünyada M.Ö 5. Yüzyılda Antik Yunan’da Aisknylos tarafından yazılan “Zincire Vurulmuş Prometheus” ilk ürün olarak kabul edilir. Ülkemizde ise Şinasi’nin “Şair Evlenmesi” ilk tiyatro yapıtı olarak bilinir. Yazılıp sahnelenen ilk oyun ise Namık Kemal’in “Vatan Yahut Silistre” oyunudur, yıl 1873. Bu oyun bir dönemin kıvılcımı olmuş, Vatanseverlik/Milliyetçilik/Yurtseverlik duygularıyla halkı büyük oranda etkilemiştir ayrıca.

Tiyatro, insanı insana/topluma, insanla ve insanca anlatma sanatı olup aynı zamanda bu yönüyle de bir okuldur. Halkın genel eğitimine, dil ve kültürel gelişimine katkı sunar. Estetik duygusunu geliştirerek temel ve nesnel değerler üzerinden doğru yargılara ulaşılmasına yön verir. Bu amaçlar/katkılar, insanlık erdemine dostluk-barış-kardeşlik-eşitlik ülküsüne ulaşma çabasıdır da. Tiyatro ile sıkı-fıkı olan, “hemhal” olan, iyimserdir, yapıcıdır, üretken ve yaratıcıdır, güzellik peşinde koşar, etkin/etken yaşamı ve enerjiyi yansıtır; edilgenliği barındırmaz, reddeder. Birliktelik, dayanışma gücüyle insanlığa etki, farklı dil, inanç, kültür taşıyıcılarının insanlığın ortak ülküsünde buluşmasına katkı bir başka niteliğini gösterir.

Halkın aydınlanma araçlarından biridir tiyatro. İnsanlığa daha iyi hizmet/katkı amacıyla da “Dünya Tiyatrolar Günü” 1948 yılında kurulan Tiyatro Enstitüsü tarafından 1961 yılında kabul edilerek tüm dünyaya duyuruldu. En donanımlı salonlardan/sahnelerden, en ücra, loş/ışıksız/koltuksuz kırık sandalyeli odalara dek. Köyündeki okulunda -gerçi köyde okul kalmadı ya- “müsamere” adı altında savaşım veren Cumhuriyet öğretmeninin insanüstü çabası çoğu zaman…Taşra kasabasına mütevazı olanaklarla konuk edilen özel tiyatroların sıkıntılı ayakta kalma savaşımı… Özveriyle çalışan amatör tiyatroların dekor........

© Karadeniz'de sonnokta