Yapay zekada gazeteci: Genç, Batılı ve beyaz
Yaş, cinsiyet ve milliyet belirtmeden 13 ayrı yapay zeka aracından, gazeteci imajı üretmesini istedik. 12 yapay zeka aracının ürettiği imajların tamamına göre gazeteci; Batılı, açık tenli ve çoğunlukla erkek. Uluslararası alanda farklı meslek grupları için yapılan çalışmalar da algoritmanın ön yargılı, cinsiyetçi, eşitliksizci ve ayrımcı olduğunu ortaya koyuyor.
Yapay zeka görsel araçları, artık haberciliğin tam içinde. Gazeteciler fotoğraf seçimi, çizim üretimi, sosyal medya görseli gibi araçları her geçen yıl daha fazla kullanıyor. Peki, yapay zeka araçlarından gazeteci imajı oluşturmalarını istediğimizde ortaya nasıl bir sonuç çıkıyor?
Bu sorunun yanıtını bulmak için 13 ayrı yapay zeka görsel aracına (Grok, Craiyon, Leonardo, Microsoft Copilot, ChatGPT, Gemini, Adobe Firefly, NightCafe, Whisk, SeaArt, Canva, Playground AI ve Ideogram) yaş, cinsiyet ve milliyet bilgisi vermeden gazeteci imajı üretmesi talimatı verdik. Sonuç şaşırtıcı değildi ama rahatsız ediciydi: Algoritmadaki gazeteci Batılı, açık tenli ve çoğunlukla erkek.
ERKEK GAZETECİLER FİLM KRAKTERİ GİBİ
Grok; koyu takım elbiseli, gözlüklü, ciddi bakışlı erkek portresi çizdi. Gazeteci değil, patronu andırıyordu.
Craiyon, Leonardo, Microsoft Copilot da benzer kalıplara sarıldı: Trençkotlu, sokakta röportaj yapan, neredeyse bir film karakteri gibi erkek gazeteciler… ChatGPT, Gemini, Adobe Firefly ve NightCafe da aynı çizgide kaldı.
TEK TİP KADIN GAZETECİ İMAJI
Kadın gazeteciler ise farklı ama bir o kadar dar bir klişeye hapsedilmişti. Canva ve SeaArt’ın ürettiği kadın gazeteciler moda defilesinden çıkmış gibiydi. Kısmi istisna SeaArt oldu. Asya merkezli bir platform olması nedeniyle üretilen dört gazeteci figüründen biri Asyalı görünümlüydü. Ancak dördü de aynı kalıbı paylaşıyordu: Gri takım elbise, siyah topuklu ayakkabı, aynı duruş. Sanki tek bir şablondan çoğaltılmış gibiydi tüm kadın gazeteciler.
.
ALGORİTMADA GAZETECİ YAŞLANMIYOR!
Bir diğer dikkat çekici nokta ise test edilen tüm yapay zeka araçlarında figürlerin genç ya da orta yaşlı olmasıydı; algoritma için gazeteci yaşlanmıyordu!
BATI DIŞI KAYNAKLARDAN GELEN GÖRSELLE DIŞLANIYOR
Sonuçta; on üç yapay zeka aracından on ikisi Batılı, açık tenli figürler üretti. Ancak bu durum,........
