Het gestook tegen migranten holt de menselijkheid uit, van Tunesië tot Nederland

Filmmaker, schrijver en kunstschilder

Ik kan de video’s die mijn tijdlijn overspoelen niet langer los zien van elkaar. Vanuit Tunesië zie ik hoe de daders trots zelf de camera vasthouden terwijl ze hun racistische vernedering en het meest gruwelijke geweld tegen een zwangere Afrikaanse vrouw filmen; ze blaffen hun haat recht in de lens, vol overtuiging dat ze onschendbaar zijn. In Libië zie ik schokkende beelden van groepen Afrikanen die letterlijk als vee over de grens de woestijn in worden gejaagd, hulpeloos overgelaten aan de hitte en de honger.

En dan zie ik de video uit Zeist, Nederland, per toeval gefilmd door een jonge voorbijganger. Ik zie hoe een Nederlandse agent een zwangere Palestijnse vluchtelinge, net ontsnapt aan de hel van Gaza, hard tegen de grond trekt. Hoewel de agent een diensthond aan zijn linkerhand houdt die hij bij gevaar los had kunnen laten, was het niet de hond die de controle verloor. Het was de agent zelf die zijn ketens van beschaving en professionaliteit leek te verliezen.

Als ik deze werelden met elkaar vergelijk, wil ik eerlijk en genuanceerd blijven: Nederland is Tunesië of Libië niet. Hier in Nederland – hoe hard het politieke klimaat ook verhardt – bestaat er nog een rechtsstaat. Er is een basisrespect voor mensen die hier eenmaal zijn, en er zijn structuren om machtsmisbruik te controleren. Wat we hier uit de hoek van extreemrechts horen, is een politiek geluid dat gelukkig nog aan wetten en democratische grenzen gebonden is. Maar in Tunesië en Libië is die extreemrechtse taal van 'omvolking' en 'demografische dreiging' niet langer een marginale politieke stroming; het is daar overgenomen door de overheid én door brede........

© Joop