De indoctrinatie tegen migranten, van Nederland tot Tunesië

Filmmaker, schrijver en kunstschilder

Demonstratie in Tunesië tegen de slechte behandeling van migranten, juli 2023

Op een bewolkte maandag in mei dacht ik aan Sfax en aan Loosdrecht. Aan hoe selectieve verontwaardiging werkt. Als iemand die in Tunesië is geboren en daar zijn wortels heeft, en nu in Nederland woont, zie ik die patronen van dichtbij aan twee kanten van de Middellandse Zee terug.

Ik schreef over de vernedering en mishandeling van Afrikanen uit Sub-Sahara Afrika in Tunesië. Iemand reageerde met een video waarin inwoners van Sfax klaagden over diefstal en geweld door migranten. Dat begrijp ik. Wanhoop leidt tot reacties die niemand wil goedpraten. Maar begrip voor frustratie is iets anders dan het legitimeren van collectieve ontmenselijking.

Wat mij vooral treft, is de hypocrisie. In Tunesië klinkt die uit monden die zich beroepen op religie en moraal. Een imam kan met een brok in de keel vertellen over Bilal ibn Rabah — de zwarte slaaf in Mekka die onder de brandende woestijnzon werd gelegd, met een zware steen op zijn borst, om hem te breken. Maar hij brak niet. Hij fluisterde slechts één woord: Aḥad… Aḥad… Eén God. Eén waarheid. Eén waardigheid. Hij werd vrijgelaten en werd de eerste muezzin van de islam — de stem die de oproep tot gebed deed. Zijn verhaal staat symbool voor standvastigheid, verzet en radicale gelijkheid.

Maar over de zwarte Afrikanen die vandaag in Tunesië worden vernederd, opgejaagd en in de woestijn achtergelaten, blijft het stil. De geschiedenis wordt geëerd, de levende mens genegeerd. En toch is dit geen Tunesisch probleem alleen. In Nederland zie ik dezelfde dubbele moraal. De burger die online pleit voor vluchtelingenrechten, maar zich verzet zodra opvang in zijn eigen buurt komt. De stemmen die spreken over ‘Europese waarden’, maar tegelijk beleid steunen dat mensen buiten de deur houdt via deals met regimes die deze waarden dagelijks schenden.

De retoriek verschilt, maar de logica niet. In Tunesië spreekt men over complotten........

© Joop