Hoog tijd om extreme rijkdom uit te bannen

Jurist en sociaaleconoom

Dat de kloof tussen arm en rijk in ons land steeds groter wordt is een ernstige ontwikkeling, maar dat het vermogen van de rijken zich vooral concentreert bij de top-1% meest vermogenden is nog veel ernstiger. Daarmee dreigen namelijk de fundamenten van onze democratie en de economie te worden aangetast. Het is hoog tijd om daartegen actie te ondernemen.

Het Centraal Planbureau (CPB) publiceerde begin mei een rapport onder de welluidende titel ‘De hoogste bomen vangen minder wind’. Daarmee doelt het CPB op het feit dat de meest welvarende huishoudens, de zogenaamde top-1 %, mogelijkheden hebben om de belastingdruk op hun inkomen en vermogen te verlagen die andere mensen niet hebben. Het gaat hierbij niet eens meer om de belastingheffing op vermogen (box-3), die voor veel mensen, die met arbeid hun geld verdienen, al veel langer een doorn in het oog is. Waar het in dit CPB-rapport vooral omgaat is dat de top-1% steeds handiger gebruik weet te maken van belastingconstructies waardoor zij belastingheffing kunnen ontgaan of langdurig kunnen uitstellen. En hoe minder belastingheffing, hoe groter hun netto-rendement. Die grootste vermogensbezitters doen dat onder andere door hun vermogen in een besloten vennootschap (BV) te stallen of winsten in hun BV op te potten en als onderpand voor het aangaan van (hypotheek)leningen te gebruiken. Volgens cijfers van het CBS bedroeg de totale schuld van BV-eigenaren al 61 miljard euro.

Door zo te handelen neemt de vermogensconcentratie bij de top-1% alsmaar toe. In de vergelijkingsperiode 2011 en 2019 steeg hun aandeel in het totale inkomen van 12 naar 15 procent.

Het CPB wijst op het gevaar van die vermogensconcentratie bij de top-1%-inkomens.  Wanneer de welvaart sterk geconcentreerd is bij een beperkt aantal huishoudens, kan dat ten koste gaan van de welvaart zelf, aldus het CPB. De rest van de samenleving houdt dan onvoldoende van de welvaart ter verdeling over, hetgeen een remmend effect heeft op de consumptie en daarmee op........

© Joop