Dr. Jelle van Baardewijk is solidair met blanke oude vrouwtjes in de tram

Extreemrechts heeft een nieuw dwaallicht

In de bubbel van extreemrechts manifesteert zich van tijd tot tijd een nieuw dwaallicht, dat daar voor een groot denker en genie doorgaat. Vandaar, stellen de fans vast, dat deze machtige wijsgeer aan alle kanten door de elite, de mainstream media en de universiteiten gecanceld wordt. Vroeg of laat komt Wierd Duk langs, die een paginagroot interview afneemt in De Telegraaf.

De nieuwste ster aan dit firmament is dr. Jelle van Baardewijk.

We kennen de oude garde: Paul Cliteur, Andreas Kinneging, Raisa Blommestijn, Eva Vlaardingerbroek. Ze zijn allemaal afkomstig uit een paar intellectuele achtervertrekken van de juridische faculteit in Leiden. Ook professor Afshin Ellian voelt zich daar op zijn gemak.

Jelle van Baardewijk komt uit een andere kweekvijver. Op de Vrije Universiteit, die als geheel een linkse – “woke” zegt men de laatste tijd liever – reputatie heeft, bestaat ook een tegenstroming. Min of meer de centrale figuur is de filosoof Ad Verbrugge, die een mistig soort wijsbegeerte verspreidt. In deze nevel vallen de contouren te ontwaren van een organische samenleving waarin het individu alleen maar tot zijn recht komt als onderdeel van een samenhangend maatschappelijk geheel. Zo voert hij naar eigen inzicht strijd tegen de ondergang van het avondland, die al vlak na de Eerste Wereldoorlog door Oswald Spengler in een gelijknamige bestseller werd voorspeld. Spengler meende dat de chaos van zijn tijd misschien alleen geordend kon worden door een Caesar. Op zijn YouTube-kanaal De Nieuwe Wereld verspreidt Verbrugge deze denkbeelden, meestal in gesprek met geestverwante intellectuelen. Het valt daarbij op dat hun organische maatschappij grenzen kent. Er zijn buitenstaanders die het geluk van de gemeenschap bedreigen. Ze hebben iets gemeen: zij baseren zich niet op het denken en doen zoals dat de afgelopen millennia in Europa tot ontwikkeling is gekomen. Tot het denkkader van Verbrugge en de zijnen behoort ook de botsing van culturen.

Jelle van Baardewijk promoveerde in 2018 op het proefschrift The moral Formation of Business Students. Het is een kritiek op de opleidingen bedrijfskunde in Nederland, die vaak blauwdrukken zijn van modellen uit de Verenigde Staten. Dat is volgens Baardewijk te beperkt. De Amerikaanse modellen zijn te zeer gericht op een gunstig bedrijfsresultaat en winstmaximalisatie. Daarom zouden de Nederlandse curricula een grote plaats moeten bieden aan de geesteswetenschappen. Het proefschrift vraagt om Bildung, het brede vormingsideaal dat ten grondslag ligt aan de Duitse academische traditie. Daarin gaat de theorie boven het onmiddellijk praktisch toepasbare. De laatste zin van het proefschrift luidt:

We need to cultivate our ethos is order to develop a subtle but compelling understanding of management, business, markets, and our own personal role in this world. Such an understanding requires different types of knowledge and a certain attitude. This is today’s challenge for business schools. I hope that the moral ethological vision of the past, present and future of business schools will help us all to master it.

Nu........

© Joop