Het probleem is dat we allemaal neoliberalen zijn

Ons beeld van de kiezer die radicaal rechts stemt, klopt niet. Dat betoogt politicologe Catherine de Vries in haar boek De symfonie van onvrede, over de opmars van radicaal rechts in Europa. Ze laat zich daarbij leiden door gesprekken met haar eigen - overleden- vader, een keurige boer en CDA-stemmer uit het oosten van het land, die overstapte naar de PVV. Zaterdag zette ze tijdens een lezing in de Rotterdamse boekhandel Donner haar bevindingen in grote lijnen uiteen. Zondag zat ze bij Buitenhof en ze gaf interviews aan onder meer het AD en Nrc.

Het is een interessant betoog dat aansluit bij het concept van de ‘verweesde burger’ dat Pim Fortuyn lanceerde. Het komt er op neer dat de burger zich in de steek gelaten voelt, met name door de overheid. Er is niets meer waar je op kunt rekenen, het sociale weefsel is vernietigd. Dat leidde bij haar vader tot grote teleurstelling. Hij stemde PVV om zoals hij zelf zei “het CDA een lesje te leren”.

De Vries constateert dat de rechtse populisten die onvrede verzilveren door migranten er de schuld van te geven. Maar dat wil niet zeggen dat haar vader zich liet drijven door racistische motieven. Ze rekent af met het in de media populaire beeld dat de PVV-aanhang bestaat uit voormalige linksstemmers. In werkelijkheid komt de aanwas vooral bij VVD en CDA vandaan. Linkse kiezers moeten er weinig van hebben. Daarom werkt het ook niet als linkse partijen op advies van hun rechtervleugel de thema’s van extreemrechts overnemen. Dat zie je in Engeland waar zo’n poging door Starmer desastreus uitpakt en de kiezers weghollen. Maar ook in het veel aangehaalde Denemarken waar de sociaaldemocraten de PVV politiek overnemen en door bijzondere omstandigheden een keer goed scoorden maar nu zijn weggevaagd.

Dat imiteren heeft ook geen zin volgens De Vries omdat de onvrede niet voortkomt uit de migratie maar uit het verdwijnen van buslijnen, de........

© Joop