Kahramanmaraş’ta yaşanan elim ve sarsıcı hadise, yalnızca adli bir vaka olarak ele alınabilecek bir olay değildir. Bu tür hadiseleri “ferdî sapma” ya da “anlık cinnet” başlıkları altında değerlendirmek, meselenin özünü görmezden gelmek anlamına gelir.

Ortada çok daha derin, çok daha sistematik ve uzun süredir biriken bir kırılma vardır.

Bir neslin zihinsel, ahlaki ve duygusal olarak dönüştürülmesidir.

Ve bu dönüşüm, kendiliğinden gerçekleşmemektedir.

BİR SUÇ DEĞİL, BİR SÜRECİN SONUCU

Bugün karşımıza çıkan fail profillerine dikkatle bakıldığında; ani öfke patlamalarından çok daha fazlasını görmek mümkündür. Duygusal kopuş, empati yoksunluğu, şiddeti meşrulaştıran bir bakış açısı…

Bunlar tesadüfi değildir.

Bir insanın şiddeti bu denli içselleştirmesi, hayatı değersiz görmesi ve vicdani reflekslerini kaybetmesi; uzun vadeli bir maruziyetin sonucudur.

Başka bir ifadeyle, bugün yaşananlar bir “başlangıç” değil, uzun süredir devam eden bir inşa sürecinin çıktısıdır.

MEDYANIN DÖNÜŞTÜRÜCÜ GÜCÜ VE NORMALLEŞEN ŞİDDET

Günümüz medya içerikleri incelendiğinde, belirli temaların sistematik biçimde tekrarlandığı açıkça görülmektedir:

Şiddetin estetik bir dil ile sunulması

Suç unsurlarının “karizma” ile ilişkilendirilmesi

Ahlaki sınırların bilinçli olarak bulanıklaştırılması

Gücün, merhametsizlik ile özdeşleştirilmesi

Bu içerikler yalnızca birer kurgu değildir.

Aynı zamanda birer davranış modeli üretmektedir.

Genç bireyler, henüz kimlik inşa sürecindeyken maruz kaldıkları bu anlatılar üzerinden dünyayı anlamlandırmaya başlarlar.

Zamanla izledikleri karakterler, onların referans noktası haline gelir.

Ve en tehlikelisi şudur:

Şiddet, bir süre sonra “olağan” kabul edilir.

DİJİTAL PLATFORMLAR VE DENETİMSİZ ETKİ ALANI

Geleneksel medyanın ötesinde, bugün çok daha güçlü bir etki alanı bulunmaktadır: dijital platformlar ve sosyal medya.

Filtrelenmemiş şiddet görüntüleri

Aşağılama ve linç kültürü

Gerçeklik algısını bozan kurgu videolar

ile genç zihinleri sürekli olarak şekillendirmektedir.

Denetim mekanizmalarının yetersizliği, bu etkiyi daha da tehlikeli hale getirmektedir.

Zira genç birey, neyin gerçek neyin kurgu olduğunu ayırt edemeden, bu içerikleri içselleştirmektedir.

Bu durum yalnızca bireysel değil, toplumsal bir risk üretmektedir.

“PERDENİN ARDINDAKİLER”: GÖRÜNMEYEN YÖNLENDİRME

Yıllardır üzerinde durduğum bir konu var: medya yalnızca yansıtmaz, inşa eder.

Davranış kalıplarını…

Ve hatta toplumsal refleksleri…

“Perdenin Ardındakiler” çalışmamda da örnekleriyle ortaya koyduğum üzere, belirli içeriklerin tekrar eden bir dil ile sunulması, zamanla kolektif bilinç üzerinde kalıcı etkiler bırakmaktadır.

Suçun sıradanlaştırılması

Duygusuz karakterlerin idealize edilmesi

Vicdanın zayıflık olarak kodlanması

gibi temalar, bilinçaltı düzeyde güçlü bir dönüşüm yaratmaktadır.

Bu noktada sorulması gereken kritik soru şudur:

Bu içerik dili gerçekten rastlantısal mıdır, yoksa küresel ölçekte şekillenen bir kültürel yönlendirme midir?

KÜRESEL KÜLTÜR VE YEREL SONUÇLAR

Bugün dünya genelinde üretilen içeriklerin büyük bir kısmı, benzer değer kodlarını taşımaktadır.

Bu içeriklerin yerel kültürlere adaptasyonu ise çoğu zaman sorgulanmadan gerçekleşmektedir.

Yerel değerler aşınmakta

Toplumsal hassasiyetler zayıflamakta

Genç bireyler kimlik bunalımına sürüklenmektedir

Bu durum, yalnızca kültürel bir değişim değil, aynı zamanda bir yönlendirme süreci olarak değerlendirilmelidir.

YAKLAŞAN TEHLİKE: DAHA FAZLASI MÜMKÜN

Sahadaki gözlemlerim, akademik okumalarım ve yıllardır yürüttüğüm çalışmalar net bir tablo ortaya koymaktadır:

Eğer bu süreç kontrol altına alınmazsa, benzer olayların artması kaçınılmazdır.

Çünkü mesele artık bireysel suçlar değil,

suç üretmeye müsait bir zemin oluşmasıdır.

Duygusuzlaştırılmış bireyler

Değersizleşmiş insan hayatı algısı

Kontrolsüz içerik tüketimi

üzerine kurulmaktadır.

ÇÖZÜM: ÇOK KATMANLI BİR MÜCADELE ZORUNLULUĞU

Bu noktada çözüm, yalnızca güvenlik önlemlerinde değil; çok daha geniş bir perspektifte aranmalıdır.

Medya içeriklerine yönelik etkin denetim mekanizmaları oluşturulmalıdır

Aileler, dijital içeriklerin etkisi konusunda bilinçlendirilmelidir

Eğitim sistemi, karakter gelişimini merkeze alan bir yapıya dönüştürülmelidir

Gençlere eleştirel medya okuryazarlığı kazandırılmalıdır

Bu mesele, ideolojik tartışmaların ötesinde, toplumsal bir beka meselesi olarak ele alınmalıdır.

SONUÇ: GÖRMEZDEN GELİNEN GERÇEK

Kahramanmaraş’ta yaşanan hadise, bir uyarıdır.

Ancak bu uyarıyı doğru okumadığımız sürece, benzer olayların önüne geçmek mümkün olmayacaktır.

Bugün karşı karşıya olduğumuz gerçek şudur:

Gençlik, sadece fiziksel değil, zihinsel bir kuşatma altındadır.

Ekranlardan, içeriklerden, algılardan beslenmektedir.

Eğer hâlâ bu süreci “izlenmesi gereken içerikler” olarak görmeye devam edersek, yarın çok daha ağır bedeller ödemek zorunda kalabiliriz.

Çünkü mesele artık bir olay değil…

Bir neslin dönüşümüdür.

© İstiklal