menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

"Her doğru her yerde söylenmez."

11 0
18.07.2026

Öğrenciler Tatile Girerken Eğitim Dilini Yeniden Düşünmek

Eğitim, yalnızca bilgi aktarma işi değildir. Eğitim aynı zamanda insanı tanıma, zamanı doğru okuma, çocuğun ruh dünyasını kavrama ve ona göre davranma sanatıdır. Bu sebeple eğitim-öğretim faaliyetlerinde birtakım temel ilkelerden söz edilir. Hayatilik ilkesi, güncellik ilkesi, açıklık ilkesi, ekonomiklik ilkesi, somuttan soyuta, yakından uzağa, kolaydan zora ilkesi bunlardan sadece birkaçıdır.

Ancak bütün bu ilkeler içinde özellikle üzerinde durulması gereken bir ilke vardır: Çocuğa, yani öğrenciye görelik ilkesi.

Çocuğa görelik ilkesi, eğitim ve öğretimin öğrencinin yaşına, zekâ seviyesine, ilgisine, becerisine, ihtiyacına, olgunluğuna ve ruhsal gelişimine uygun olarak yürütülmesi demektir. Başka bir ifadeyle eğitim çocuğa göre yapılır; öğretim çocuğun seviyesine göre verilir. Çocuğun yaşı, öğrenme kapasitesi, duygusal yapısı, bedenî ve zihnî gelişimi dikkate alınmadan yapılan eğitim, faydadan çok zarar doğurabilir.

Bir çocuğa yaşının ve seviyesinin çok üzerinde bilgi verilirse çocuk korkabilir, ürkebilir, hatta öğrenmeden soğuyabilir. Kaldıramayacağı meselelerle erken yaşta karşılaşan çocuk, bilgiyi bir aydınlanma vesilesi olarak değil, bir yük ve baskı unsuru olarak görebilir. Buna karşılık çocuğa sürekli olarak seviyesinin altında bilgiler verilirse bu defa da çocuk derse ve öğrenmeye karşı ilgisini kaybedebilir. Öğrenmeyi hafife alır, dersten sıkılır, eğitim ortamından uzaklaşır.

Bu yüzden eğitimde asıl maharet, neyi öğreteceğini bilmek kadar, onu ne zaman ve nasıl öğreteceğini de bilmektir.

Burada önemli bir noktaya daha dikkat çekmek gerekir: Her doğru, muhatabının yaşına ve gelişim düzeyine uygun bir dille anlatılmalıdır. Doğru bilgi elbette değerlidir; fakat her bilginin bir zamanı, bir muhatabı ve bir yöntemi vardır. Çocukların ruhsal ve zihinsel gelişimi dikkate alınmadan verilen bazı bilgiler, onların dünyasında fayda yerine karışıklık meydana getirebilir.

Nasıl ki bazı aile meseleleri çocuğun yaşına uygun biçimde konuşulmalıysa, eğitim-öğretimle ilgili bazı hususlar da öğrencinin seviyesine göre ele alınmalıdır. Okul yönetiminin, öğretmenin veya velinin bilmesi gereken birtakım konuların öğrencilerle zamansız ve ölçüsüz biçimde paylaşılması,........

© Internethaber