Türkiye ile Kuzey Kıbrıs arasında bir doğalgaz boru hattı kurulacağına ilişkin açıklamalar, ilk bakışta enerji arz güvenliği ve teknik altyapı meselesi gibi görünebilir. Oysa Doğu Akdeniz’de hiçbir enerji projesi yalnızca enerji projesi değildir. Her boru hattı aynı zamanda bir siyasi güzergâhtır. Her enerji yatırımı yeni bir güç ilişkisi kurar. Her teknik tercih, bölgesel dengeleri yeniden şekillendirir.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar’ın açıkladığı projeye göre Alanya kıyılarından Kuzey Kıbrıs’a yaklaşık 100 kilometrelik bir doğalgaz hattı çekilmesi planlanıyor. Resmî gerekçe, adanın elektrik üretiminde kullanılan pahalı ve kirletici fuel-oil bağımlılığını azaltmak. İlk bakışta bu gerekçe makul görünüyor. Ancak hattın anlamı bundan çok daha büyük.

Çünkü Doğu Akdeniz’de son on beş yıldır yaşanan gelişmeler, enerji projelerinin yalnızca ekonomik mantıkla açıklanamayacağını gösterdi.

İsrail açıklarında Leviathan ve Tamar, Mısır’da Zohr, Kıbrıs çevresinde Aphrodite, Glaucus ve Cronos sahalarının keşfiyle birlikte Doğu Akdeniz dünyanın en yoğun enerji rekabet alanlarından birine dönüştü. Gaz rezervlerinin büyüklüğü zaman zaman abartılmış olsa da asıl mesele hiçbir zaman yalnızca rezervlerin miktarı olmadı. Mesele bu gazın hangi güzergâhlardan taşınacağı ve bunun hangi siyasi ittifakları güçlendireceğiydi.

Uzun yıllar boyunca İsrail, Güney Kıbrıs ve Yunanistan’ın savunduğu EastMed projesi bu tartışmanın merkezinde yer aldı. Proje ile İsrail gazının Kıbrıs ve Girit üzerinden Avrupa’ya ulaştırılması hedefleniyordu. Ancak proje yüksek maliyetler, teknik zorluklar ve ekonomik belirsizlikler nedeniyle giderek gerçekçilikten uzaklaştı. Avrupa’nın enerji krizine rağmen EastMed’in hayata geçirilememesi tesadüf değildi.

Tam da bu noktada Türkiye yeniden denklemin içine girdi.

Ankara uzun süredir Doğu Akdeniz gazının Avrupa’ya ulaşmasının en ekonomik yolunun Türkiye üzerinden geçtiğini savunuyor. Bugün gündeme gelen Türkiye-KKTC doğalgaz hattı yalnızca Kuzey Kıbrıs’ın enerji ihtiyacını karşılayacak bir proje olarak okunamaz. Aynı zamanda gelecekte Kıbrıs çevresinde çıkarılacak gazın Türkiye üzerinden Avrupa pazarlarına taşınmasının altyapısını oluşturabilecek bir girişim olarak değerlendirilmelidir.

Bu nedenle hattın yönü kadar potansiyel çift........

© İlke TV