İnsanlık tarihini anlatırken çoğu zaman savaşlardan, imparatorluklardan ve büyük liderlerden söz ederiz. Oysa tarihin görünmeyen ama en etkili aktörlerinden biri, çoğu zaman sessizce arka planda kalan iklimdir. İnsan iradesi kadar doğanın ritmi de medeniyetlerin yükselişini ve çöküşünü şekillendirmiştir.

Bugün iklim değişikliğini daha çok geleceğin sorunu gibi konuşuyoruz. Oysa iklim, insanlık tarihinin en eski tanıklarından biridir. Bazen yıllarca süren kuraklıklarla toplumları göçe zorlamış, bazen uzun süren yağışlarla tarımı canlandırmış, bazen de sert kışlarla orduların ilerleyişini durdurmuştur. Tarihin akışını değiştiren birçok olayın arkasında yalnızca siyasi kararlar değil, doğanın sessiz müdahaleleri de vardır.

İlk yerleşik hayatın ortaya çıkışı bile iklim koşullarıyla yakından ilişkilidir. Yaklaşık on iki bin yıl önce dünya daha istikrarlı bir iklim dönemine girdiğinde insanlar avcı-toplayıcı yaşamdan tarıma geçmeye başladı. Tarım yalnızca üretim biçimini değiştirmedi; şehirleri, devletleri, hukuku ve medeniyeti de beraberinde........

© Hürses