Her teftiş kurulunun görünmeyen bir okulu vardır.

Bu okulun ne tabelası vardır ne de yazılı bir müfredatı.

Derslikleri denetim sahalarıdır; laboratuvarları inceleme dosyaları, soruşturmalar ve raporlardır. En değerli öğretim üyeleri ise yıllarını mesleğe vermiş üstat müfettişlerdir.

Bu okulda bilgi yalnızca anlatılmaz; gözlemlenir, tartışılır, sorgulanır ve yaşanarak öğrenilir.

İşte bu yüzden teftiş kurullarının en köklü eğitim modeli, yıllardır üstat-muavin ilişkisidir.

Bir müfettiş yardımcısı için meslek, göreve başladığı gün değil; ilk kez deneyimli bir üstadın yanında sahaya çıktığında başlar.

Çünkü denetim yalnızca mevzuatı bilmek değildir.

Bir olayın görünen kısmıyla yetinmemeyi, doğru soruları sormayı, ayrıntılar arasındaki bağlantıları kurmayı, riskleri önceden hissedebilmeyi ve en önemlisi bağımsız muhakemeyi geliştirmeyi gerektirir.

Bunlar kitaplardan öğrenilebilecek bilgiler değildir.

Bunlar ancak mesleğin ustalarıyla birlikte çalışılarak kazanılabilir.

Bugün ise bu köklü geleneğin tam merkezine yeni bir aktör giriyor.

Peki, bu gelişme, üstat-muavin modelini gereksiz hâle mi getirecek?

Yoksa onu daha güçlü ve daha etkili bir yapıya mı dönüştürecek?

Asıl cevaplanması gereken soru belki de şudur:

Bilgiye erişim kolaylaştığında, mesleki ustalığın değeri azalır mı; yoksa daha da artar mı?

Uzun yıllar boyunca denetim mesleğinin en önemli sermayesi deneyimdi.

Bir üstadın zihninde biriken örnek olaylar, kriz anlarında geliştirdiği çözüm yolları, mevzuatı yorumlama yaklaşımı ve insan davranışlarını okuma becerisi, mesleğin görünmeyen bilgi hazinesini oluşturuyordu.

Ancak bu modelin önemli bir zayıflığı vardı.

Bilgi çoğu zaman insanların hafızasında kalıyordu.

Emeklilikle birlikte yalnızca bir görev sona ermiyor, yılların oluşturduğu tecrübenin önemli bir kısmı da kurumun erişim alanından........

© Hürses