Mahkeme salonlarının hafızasında yer eden bazı ifadeler vardır. Bunlardan biri de hiç kuşkusuz hâkimin zabıt kâtibine dönerek söylediği “Yaz kızım…” sözüdür. Bu ifade, yalnızca bir hitap biçimi değil; yargılamanın işleyişini anlatan sembolik bir anlatımdı. Hâkim kararını oluşturur, ara kararlarını açıklar; zabıt kâtibi ise bu iradeyi tutanağa geçirirdi. Karar veren hâkimdi, yazıya döken ise yardımcı konumundaydı.

Teknolojinin gelişmesiyle birlikte bu geleneksel tablo da değişmeye başladı. Bilgisayarların yaygınlaşması, dijital kayıt sistemlerinin kullanılmaya başlanması ve elektronik dosya uygulamalarıyla birlikte yargılama süreçlerinde önemli dönüşümler yaşandı. Bazı uygulamalarda karar metinlerinin duruşmadan önce büyük ölçüde hazırlanmış olması, kamuoyunda “Tak kızım” şeklinde sembolleştirilen bir algının oluşmasına neden olmuştur. Bu durum, tarafların duruşmada ileri sürdükleri son açıklamaların ve savunmaların ne ölçüde dikkate alındığı konusunda tartışmaları da beraberinde getirmiştir.

Bugün ise yargı, bundan çok daha büyük bir dönüşümün eşiğindedir.

Artık mesele ne zabıt kâtibidir ne de dijital karar metinleri.

Yeni yardımcı, yapay zekâdır.

Yapay zekâ sistemleri; saniyeler içinde binlerce sayfalık dosyayı inceleyebilmekte, milyonlarca emsal kararı karşılaştırabilmekte, mevzuatı analiz edebilmekte, uyuşmazlıkları sınıflandırabilmekte ve gerekçeli karar taslakları hazırlayabilmektedir. Dosyaların ön incelemesinden içtihat eğilimlerinin belirlenmesine kadar birçok alanda önemli katkılar sunabilecek bu teknoloji, yargının geleceğinde kaçınılmaz olarak yerini alacaktır.

Kuşkusuz yapay zekânın yargıya sağlayacağı imkânlar büyüktür. Artan iş yükünün azaltılması, benzer uyuşmazlıklarda uygulama birliğinin güçlendirilmesi........

© Hukuki Haber