Uyuşturucu veya Uyarıcı Maddenin Ülkeden Transit Geçişi Durumunda Failin Ceza Sorumluluğu ile İthalin Oluşma Anı
Bu yazımızda; uyuşturucu veya uyarıcı maddenin yabancı bir ülkeden başka bir yabancı ülkeye götürülürken Türkiye’nin transit geçildiği durumda failin ceza sorumluluğu, yurt dışından yasak madde getirilmesi halinde 5237 sayılı TCK m.188/1’in veya m.188/3’ün hangi seçimlik hareketinden hangi durumlarda bahsedileceği ve ithal fiilinin teşebbüse elverişli olup olmadığı konuları işlenecektir.
· Yargıtay’ın müstakar kararları; uyuşturucu veya uyarıcı maddenin yabancı bir ülkeden başka bir yabancı ülkeye götürülürken Türkiye’nin transit geçilmesi durumunda fiilin, TCK m.188/3 uyuşturucu veya uyarıcı madde nakletme kapsamında değerlendirilmesi gerektiği yönündedir.
Bu kararlarında Yargıtay’ın; failin uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri sırf ülkeye getireceğine dair delil bulunmaması durumunda, şüpheyi sanık lehine değerlendirmek suretiyle TCK m.188/3’ün tatbiki yönünde karar verdiği de anlaşılmaktadır.
Yargıtay 10. Ceza Dairesi’nin 17.12.2009 tarihli, 2009/11909 E., 2009/19481 K. sayılı kararına göre; “İran uyruklu sanıkların kullandıkları tır aracına yükledikleri uyuşturucuyu yasal yükleri ile birlikte Türkiye'den zorunlu olarak geçip Almanya'ya götürmek isterlerken Pendik Ro-Ro liman sahasında yapılan kontrolde yakalandıkları, suça konu uyuşturucunun ülkemizde bırakılacağına dair bir kanıt bulunmadığı, uyuşturucunun Türkiye'den transit olarak geçirilmekte olduğu anlaşıldığından; sanıkların eylemlerinin uyuşturucu madde nakletmek suçunu oluşturacağı gözetilmeden yazılı gerekçe ile uyuşturucu madde ithal etmek suçundan hüküm kurulması” hukuka aykırıdır.
Yargıtay 10. Ceza Dairesinin 30.10.2023 tarihli, 2021/19186 E., 2023/9147 K. sayılı kararına konu olayda da; İlk Derece Mahkemesinin, “(…) sanığın Brezilya’dan temin ettiği uyuşturucu maddeler ile İstanbul'dan Johannesburg'a hareket edecek olan transit yolcu olup, bu uyuşturucu maddeyi Türkiye'de bırakacağına dair delil bulunmadığından, eyleminin tamamlandığı hali ile ticari maksatla uyuşturucu madde nakletme suçu olduğu, ithal suçunun oluşmadığı kanaatine varılarak sanık hakkında 5237 sayılı Kanun'un 188 inci maddesinin birinci fıkrasının uygulanmasına yer olmadığına” dair hüküm, hukuka uygun bulunmuştur[1].
Yargıtay 20. Ceza Dairesi’nin 27.10.2016 tarihli, 2016/961 E., 2016/5310 K. sayılı kararına göre de; “Olay tutanağı içeriğine, pasaport ve bilet kayıtlarına, dosyadaki diğer belge ve bilgilere göre; sanığın, 02/05/2015 tarihinde ... ülkesi ... kentinden gelen ve 21:39 'da ...... Havalimanına inen uçak içinde bulunduğu, buradan ... / ...'ya 23:10'da hareket eden uçağa ait gidiş bileti olduğu halde, anılan Sao Paolo’dan gelen uçak içerisinde rahatsızlanarak bir kısmı el bagajında bulunan ve bir kısmı da sonrasında hastanede sindirim sisteminde kapsül şeklinde belirlenen, suç konusu uyuşturucu maddeler ile yakalandığı, yakalanan uyuşturucu maddeleri Türkiye’de bırakacağına veya başkasına vereceğine ilişkin yeterli delil bulunmadığı, transit geçiş niteliğindeki eyleminin ithal değil, uyuşturucu madde nakletme suçunu oluşturduğu gözetilmeden; 5237 sayılı TCK’nın 188/3. maddesi uyarınca cezalandırılması gerektiği halde, ithal suçundan aynı Kanun'un 188/1. maddesi uyarınca hüküm kurulması” bozma nedenidir.
Yargıtay 9. Ceza Dairesi’nin 17.09.2015 tarihli, 2015/13850 E., 2015/6201 K. sayılı kararına göre ise; “Kolombiya uyruklu sanığın, suç konusu uyuşturucu maddeyi Arjantin'den temin edip Türkiye üzerinden Çin’e götürmek isterken Atatürk Hava Limanı dış hatlar gidiş katı transit alanda yakalandığı anlaşıldığından, transit geçiş niteliğindeki eyleminin, ithale teşebbüs değil, sadece uyuşturucu madde nakletme suçunu oluşturacağı gözetilmeden, eylemin ‘ithale teşebbüs’ ve ‘uyuşturucu madde nakletme’ suçlarını oluşturduğundan bahisle TCK'nın 44. maddesi gereğince uyuşturucu madde nakletme suçundan hüküm kurulması, belirlenen cezaya göre sonuca etkili görülmemiştir”.
17.09.2015 tarihli bu kararında Yargıtay 9. Ceza Dairesi; bir fiille birden fazla suçun oluştuğundan bahisle TCK m.44 uyarınca fikri içtima müessesesinin tatbikini değil, somut olayda sadece tek suçun unsurlarının oluşması nedeniyle uyuşturucu madde nakletmenin uygulanması gerektiğine işaret etmiş, yukarıda değindiğimiz Yargıtay kararları ile aynı doğrultuda kanaate varmıştır.
Yukarıda yer verdiğimiz kararlara göre önemli olan; failin Türkiye’den bir başka ülkeye yasak maddeleri götürüp götürmeyeceği olup, bu konuda deliller failin Türkiye’den başka bir ülkeye geçiş yapmayacağını veya sadece Türkiye’ye giriş yapacağını gösteriyorsa, bu durumda TCK m.188/1 uyarınca uyuşturucu veya uyarıcı maddenin ithali gündeme gelecektir.
Yargıtay 10. Ceza Dairesi’nin 28.06.2016 tarihli, 2016/2112 E., 2016/2045 K. sayılı kararında; “Sanığın suç konusu uyuşturucu maddeyi Güney Afrika’dan Türkiye’ye ithal ettiğinin sabit olduğu,........
