menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Sanatçı, Yazar, Şair ve Gazeteciler Yönünden Telif Hakkına Dair Sorun ve Öneriler

11 0
29.06.2026

Bu çalışmada, hem uygulamada görülen ve tereddüt oluşturan veya tartışılmasında yarar görülen farklı bir kısım konular hem de yasaya aykırı olduğu düşünülen hususlar, daha çok “sorun ve çözüm önerisi” noktasında ele alınmıştır. Buna göre,

1- Günümüzün teknolojik gelişmeleri sonucunda, genel olarak fikir ve sanat eserleri kapsamında korunan hakların ihlali, özel olarak da bandrol yükümlülüğünün ihlali eylemleri özellikle internet ortamında gittikçe arttığı gözlenmektedir.

2- Uygulamada ihtiyaç duyuldukça benzer hukuki amaçlara yönelik kanunlar çıkarılmıştır. Her kanun içinde ceza maddelerine ve usule dair hükümler içeren düzenlemeler ayrı olarak yer almıştır. Bu çerçevede,

a- 5846 sayılı, 5.12.1951 tarihli Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nda (FSEK’te), bu kanunun manevi, mali veya bağlantılı haklara tecavüze dair 71, teknolojik önlemleri etkisiz kılmaya ilişkin 72 ve haklara tecavüzün önlenmesi hakkındaki 81. maddelerinde cezai hükümleri yer almıştır. Aynı kanunun hukuk ve ceza davalarına dair 66, 67, 68, 69, 70, soruşturma ve kovuşturmaya ilişkin 75, görev ve ispat hakkındaki 76, ihtiyati tedbirler ve gümrüklerde geçici olarak el koymaya ilişkin 77. madde düzenlemeleri yer almıştır. FSEK kapsamında korunan bir hakkın internet-sosyal medya yoluyla ihlal edilmesi halinde yasal hak sahiplerinin hangi süre içinde, hangi gerekçe veya yöntemle kime, nasıl başvuru yapabileceği, yani ihlâle konu eserler ile ilgili yayın içeriğinin çıkarılmasına dair usul ve esaslar, 03.03.2004 tarihli ve 5101 sayılı Kanun’un 25. maddesindeki değişiklikle 5846 sayılı Kanun’un Ek-4. maddesinde düzenlenmiş iken genel olarak hakların internet ortamında ihlali nedeniyle içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi ise 04.05.2007 tarihinde kabul edilen ve 23/5/2007 R.G’de yayımlanan 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkındaki Kanun’da düzenlenmiştir. Uygulamada, özel düzenleme sayılan 5846 sayılı Kanun kapsamındaki başvuruların karıştırılması veya farkındalık nedeniyle çoğunlukla genel düzenleme sayılan 5651 sayılı Kanun kapsamında yapıldığı görülmektedir ki bu durum vaziyeti farklı sonuçlara taşıyabilmektedir.

b- 6769 sayılı, 22.12.2016 tarihli, Sınai Mülkiyet Kanunu’nda marka hakkına tecavüze ilişkin cezai hükümler 30, dava açılamayacak kişilere dair 153, görevli ve yetkili mahkemeye ilişkin 156, suç eşyalarının imhası hakkında geçici 3. maddelerinde düzenleme mevcuttur. Bu Kanun’un 191. maddesiyle benzer kanuni hükümleri içeren 551, 554, 555, 356 sayılı Kanun Hükmündeki Kararnameler yürürlükten kaldırılmıştır.

c- Yukarıdaki iki Kanun’un ilgili hükümleri itibariyle benzer hukuki yararı korumaya yönelik olan 6102 sayılı, 13.01.2011 tarihli Türk Ticaret Kanunu’nda haksız rekabete ilişkin 54 vd maddelerinde düzenleme yer almıştır. Bunun içinde 56 vd maddelerinde hukuki sorumluluk ve ihtiyati tedbir, ceza sorumluluğu ile ilgili olarak da 62. maddede cezayı gerektiren fiiller ve 63. maddede tüzel kişilerin cezai sorumluluğu hakkındaki düzenleme yer almıştır.

d- Futbol müsabaka yayınlarının internet ortamında hukuka aykırı olarak kullanıma sunulması halinde internet yayınına içeriğin engellenmesi ile ilgili düzenleme, 5894 sayılı, 05.05.2009 tarihli, Türkiye Futbol Federasyonu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun’un, 21.12.2021 tarihli ve 7346 sayılı Kanun’un 29. maddesiyle getirilen ek 1. maddesinde yer almıştır.[1]

Benzer hukuki yararı korumaya yönelik yukarıdaki kanunların ilgili hükümlerinin ortak ve/veya ayırıcı özellikleri gözetilerek, günümüz koşullarının ihtiyaçlarını daha iyi karşılayacak şekilde ele alınması, uygulama ve bilimsel değerlendirmeye tabi........

© Hukuki Haber