İNTİFA HAKKI İLE KİRA SÖZLEŞMESİNİN KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ
İntifa hakkı, Türk Medeni Kanun’u kapsamında düzenlenmiş, başkasına ait bir mal üzerinde kullanma, yararlanma ve semerelerden faydalanma yetkisi sağlayan kişinin şahsına bağlı, sınırlı ayni bir haktır. İntifa hakkına ilişkin detaylı değerlendirmelerimizi içeren “İntifa Hakkının Kapsamlı Değerlendirmesi“ başlıklı yazımızdan ulaşabilirsiniz.
Kira ilişkisi ise Türk Borçlar Kanun’u kapsamında düzenlenmiş, kiraya verenin bir şeyin kullanılmasını veya kullanılmasıyla birlikte ondan yararlanılmasını kiracıya bırakmayı, kiracının da buna karşılık kararlaştırılan kira bedelini ödemeyi üstlendiği ivazlı bir sözleşmedir.
Bu yönüyle intifa hakkı ve kira sözleşmesi farklı temeller üzerine kurulmuş iki ayrı hukuki mekanizmadır. Ancak uygulamada kira sözleşmesi ve intifa hakkının süreç içerisindeki kullanım hakkı yönünden oluşan benzerlikleri vatandaşlarda hangisi daha makul sorusunu doğurmaktadır. İşbu yazımızda taşınmazlar bakımından intifa hakkı ile kira ilişkisi arasındaki ayrımlar ele alınacak, değerlendirmelerimizi ve karşılaştırmalı analizimizi içeren özet tablo sunulacaktır.
İntifa Hakkı ile Kira Sözleşmesinin Niteliği ve Uygulamaya Etkileri
İntifa hakkı; sınırlı ayni hak niteliğinde ve istisnai haller haricinde taşınmazlarda tapu siciline tescil ile doğrudan hüküm ifade eden, ivazlı veya ivazsız tesis edilebilen bir hak iken; kira sözleşmesi, tarafların iradelerine dayanan, borç doğuran karşılıklı bir sözleşme ilişkisidir. Bu nedenle kira ilişkisinde sözleşme hükümleri büyük önem taşırken, intifa hakkında sözleşme çoğu zaman tamamlayıcı ve hakların kapsamını belirlemede sınırlı etkiye sahip bir araç olarak kullanılmaktadır. Bu durumun doğal sonucu olarak, intifa hakkına ilişkin sözleşmelerde yer alan hükümler uygulamada her zaman belirleyici olmayabilir. Zira intifa hakkı, kanunda geniş ve açık biçimde düzenlenmiş olup, tarafların kanundan doğan emredici hükümleri, sözleşme ile sınırlaması mümkün olmayacaktır.
Aşağıda yer verdiğimiz tabloda esasen bu hususlardan doğan farklılıkların taşınmazlar bakımından hukuki işlemlere nasıl tesir ettiği karşılaştırmalı analizimizle sunulmuştur.
Kişiye bağlı, sınırlı ayni haktır.
Kira sözleşmesine bağlı, borçlandırıcı işlem niteliğindedir.
İstisnai haller dışında tapu siciline tescil ile doğar. Sürenin dolması ve ölüm hallerinde ise kendiliğinden sona........
