Kambiyo senetleri, temel bir borç ilişkisine istinaden düzenlenen fakat bu temel borç ilişkisinden bağımsız olarak kayıtsız ve şartsız ödeme taahhüdünü içerir belgelerdir. Alacaklı olan taraf gerek senedin ispat gücü ve gerekse de 2004 sayılı İcra İflas Kanunu’nu 167 vd. maddelerinde kambiyo senetlerine özgü haciz yolunda tanınan takip kolaylığı nedeniyle alacağına daha kolay ulaşabilmektedir.

Kambiyo senedine özgü haciz yolu ile icra takibi başlatılması için, alacaklı veya temsilcisi, zorunlu unsurları tam olan, kayıtsız ve şartsız ödeme taahhüdünü içeren kambiyo senedinin aslını takip talebine ekleyerek, yetkili icra dairesine başvurmalıdır. İcra memuru, senedin kambiyo senedi vasfını haiz olup olmadığını re’sen incelemek zorundadır. İcra memuru, senedin kambiyo senedi olduğunu ve vadesinin geldiğini görürse, borçluya senet sureti ile birlikte ödeme emri gönderir. Ödeme emrine senet suretinin eklenmemesi, ödeme emrinin iptali sebebidir. Kambiyo Senedine Özgü Haciz Yolu İle Başlatılan İcra Takibine İtiraz; Borçlu ödeme emrinin tebliğinden itibaren, on gün içerisinde borcu ödeyebilir ya da beş günlük süre içerisinde icra mahkemesine vereceği dilekçe ile borca veya imzaya itiraz edebileceği gibi hem borca itirazı hem de imzaya itirazı birlikte yapabilir. Ayrıca borçlu, senedin kambiyo vasfını haiz olmadığından bahisle, beş gün içerisinde icra mahkemesine şikayette de bulunabilir.

İmzaya İtiraz Edilmesi

Borçlu, ödeme emrinin kendisine tebliğinden itibaren beş gün içerisinde, icra mahkemesine dilekçe ile başvurarak, kambiyo senedindeki imzanın kendisine ait olmadığı ileri sürebilir. Bu itiraz satıştan başka icra takip muamelelerini durdurmaz. İcra mahkemesi duruşmadan önce re’sen yapacağı inceleme ile itirazı ciddi görmesi halinde, itirazla ilgili karar verilene kadar icra takibinin geçici olarak durdurulmasına karar verebilir.

İcra mahkemesince yapılacak imza incelemesinde ilk duruşmada, eğer borçluya yapılan tebligat icra dairesinin yetki çerçevesindeyse, borçlu mazereti bulunmadıkça bizzat hazır bulunmak zorundadır. Borçlunun icra mahkemesince veya istinabe yoluyla imza örnekleri alınır ve örnek imzaların bulunduğu tapu, banka, noter gibi kurumlarda müzekkere yazılarak borçluya ait örnek imzalar dosyaya getirtilir. İmzanın borçluya ait olmadığı açıkça tespit edilebilecek durumdaysa, icra mahkemesince itirazın kabulüne karar verilebilir fakat çoğu zaman uzmanınca imza incelemesi yapılması gerekmektedir. Uygulamada, icra mahkemelerinin genellikle bilirkişi listesine kayıtlı grafoloji uzmanlarından, Adli Tıp Kurumundan, Emniyet Genel Müdürlüğü Kriminal Daire Başkanlığından, Jandarma Genel Komutanlığı Kriminal Daire Başkanlığından, güzel sanatlar fakültelerinden bilirkişi raporu talep ettiği görülmektedir.

Bu bilirkişi raporlarında incelenmesi gereken hususlar bakımından Yargıtay’ın istikrar kazanmış kararlarında belirlemiş olduğu kriterler mevcuttur. Bilirkişi incelemesinin konunun uzmanı olan kişilerce ve yeterli teknik donanıma sahip laboratuvar ortamında ve senedin aslı incelenerek yapılması gerekmektedir. İncelemede optik aletler ve incelemenin gerektirdiği cihazlar kullanılarak, grafolojik ve grafometrik yöntemlere uyularak, imzanın tersim, seyir, baskı derecesi, eğim, doğrultu gibi özelliklerin kuşkuya yer vermeyecek şekilde borçluya ait olup olmadığının tespit edilmesi gerekmektedir.

İmzanın borçluya ait olmadığına karar verilerek itirazın kabul edilmesi halinde icra takibi durur. Alacaklı, senedi takibe koymakta kötü niyetli veya ağır kusurluysa, icra mahkemesince takip konusu alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere tazminata ve alacağın yüzde onu oranında para cezasını ödemesine karar verilir.

İmzanın borçluya ait olduğuna karar verilmesi halinde ise itirazın reddine karar verilir. Eğer takip geçici olarak durdurulmuşsa, takibe devam edilir. İtiraz ile birlikte takibin durdurulmasına karar verilmişse, itirazın reddi kararıyla birlikte, borçlu takip konusu alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere inkar tazminatına ve takip konusu alacağın yüzde onu oranında para cezasına mahkum edilir.

İcra mahkemeleri inceleme yapma konusunda dar yetkilidir. İcra mahkemesince verilmiş kararlar maddi anlamda kesin hüküm teşkil etmezler. Bu nedenle, genel mahkemelerde alacaklı tarafından alacağını ispatlamaya yönelik veya borçlu tarafından borçlu olmadığına yönelik dava açılması halinde, icra mahkemesince verilen tazminat ve para cezası yargılama sonuna kadar tehir edilir. Yargılama başvuranın lehine sonuçlanırsa, icra mahkemesi tarafından verilen tazminat ve para cezası kaldırılır.

Borca İtiraz Edilmesi

Borçlu, ödeme emrinin........

© Hukuki Haber