İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi’nin 13.03.2025 tarihli ve 414 sayılı kararıyla, İstanbul genelinde meri 1/5000 ölçekli nazım imar planlarına çatı alanlarının imalatı ve kullanımına ilişkin plan notu ilavesi yapılmıştır. Söz konusu düzenleme ile, belirli koşullar altında çatı katlarının bağımsız bölüm olarak kullanılabilmesine imkân tanınması hedeflenmiştir.

Bu plan notunun; şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına aykırı olduğu iddiasıyla Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Mimarlar Odası Başkanlığı tarafından iptal ve yürütmenin durdurulması istemiyle dava açılmıştır. Dava, İstanbul 14. İdare Mahkemesi’nin 2025/1697 esasına kaydedilmiştir. Davacı tarafından ileri sürülen temel iddialar; çatı katlarının bağımsız bölüm olarak değerlendirilmesinin emsal artışı ve fiilî yoğunluk artışı sonucunu doğuracağı, bu durumun nüfus yoğunluğunu artırarak altyapı, ulaşım ve sosyal donatı alanlarında yetersizliğe yol açacağı yönündedir. Ayrıca, İstanbul’daki yapı stokunun önemli bir bölümünün deprem dayanıklılığı açısından riskli olduğu, statik uygunluk ortaya konulmaksızın çatı alanlarında tadilat ve ilave yapılaşmaya izin verilmesinin can ve mal güvenliğini tehlikeye düşüreceği belirtilmiştir.

Davacı taraf, plan notunun belirsizlikler içerdiğini; dubleks ve dubleks olmayan daireler arasında ayrımın açıkça ortaya konulmadığını, farklı zemin özelliklerine ve farklı yoğunluk karakterine sahip ilçelere tek tip bir düzenleme getirilmesinin mimarlık ve şehircilik ilkeleriyle bağdaşmadığını da vurgulamıştır. Bunun yanı sıra, kültürel ve tarihi miras alanları üzerindeki etkilerin yeterince değerlendirilmediği ileri sürülmüştür.

Davalı idare savunmasında; dava konusu plan notu düzenlemesinin herhangi bir emsal veya nüfus yoğunluğu artışı yaratmadığını, mevcut yapı sınırları içinde kalındığını, düzenlemenin çatı alanlarının mimari ve fonksiyonel kullanımını rasyonelleştirdiğini ve kentsel dönüşüm süreçlerini teşvik edici nitelik taşıdığını belirtmiştir. İdareye göre söz konusu düzenleme, mevcut imar planı hükümleri çerçevesinde uygulanabilir olup teknik ve şehircilik ilkeleriyle uyumludur.

İstanbul 14. İdare Mahkemesi, yürütmenin durdurulmasına ilişkin değerlendirmesinde öncelikle imar planı ve plan notlarının hukuki niteliğini ele almıştır. Mahkeme; 3194 sayılı İmar Kanunu, Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği ve Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği hükümleri uyarınca, plan değişikliklerinin araştırma-analiz-sentez süreçlerine dayanması, ilgili kurum görüşlerinin alınması ve plan........

© Hukuki Haber