Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile usuli açıdan değişikliğe gidilerek, iki dereceli yargılama sisteminden üç dereceli yargılama sistemine geçilmiştir. Bölge Adliye Mahkemelerinin faaliyete başlamasıyla birlikte, İlk Derece Mahkemesi kararlarının kanun yolu denetimi bakımından yeni bir dönem başlamıştır.

Eskiden ilk derece mahkemelerinin kesin olmayan kararları doğrudan Yargıtay tarafından temyiz incelemesine tabi tutulmakta iken; güncel durumda ilk derece mahkemesi kararlarına karşı öncelikle istinaf kanun yoluna başvurulması zorunlu hale gelmiştir. Böylelikle istinaf, İlk Derece Mahkemesi ile Yargıtay arasına yerleştirilen ikinci derece bir denetim mercii olarak hukuk sistemimize dâhil edilmiştir. Dolayısıyla artık temyiz edilen karar İlk Derece Mahkemesinin kararı değil, Bölge Adliye Mahkemesi kararıdır.

Üç aşamalı yapının doğal sonucu olarak, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı süresinde istinaf yoluna başvurulmaması hâlinde karar ilgili taraf bakımından kesinleşmektedir. Kanun yolu sistematiği gereği, istinaf incelemesinden geçmeyen bir hususun temyiz incelemesine konu edilmesi mümkün değildir.

Taraflardan birinin İlk Derece Mahkemesi kararını istinaf etmemesi hâlinde, kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmadığı sürece karşı taraf lehine usuli müktesep hak oluşacaktır. Bu durumda, yalnızca karşı tarafın yaptığı istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesince İlk Derece Mahkemesi kararının değiştirilmeden korunması hâlinde, istinaf yoluna başvurmayan tarafın sonradan temyiz yoluna başvurması mümkün değildir.

Gerçekten de, Bölge Adliye........

© Hukuki Haber