Samsun'da bir zamanlar Milli Fuar vardı. Türkiye'de o zamanlar bir İzmir'de bir de Samsun'da fuar vardı. Samsun fuarı kapanır, İzmir fuarı açılırdı. Bir ay gibi uzun bir süre tüm etkinlikleriyle  hayatımızda olurdu. O meşhur sanatçılar, Müslüm, Emel Sayın, İbrahim Tatlıses, Kamuran Akkor, Ferdi Tayfur, Ümit Besen kimi aklına getirirsen Samsun Milli Fuarı'ndaydı.Türkiye'nin her yerinden fuara katılımcılar, üreticiler gelirdi. Kent ekonomisini öyle bir hareketlendirirdi ki; Karadeniz, İç Anadolu ve hatta, Doğu ve Güneydoğu'dan insanlar fuarlara gelirdi. 1963 yılında kurulan Samsun Fuarı, ekonominin yanı sıra sosyal ve kültürel gelişimi de artırmış ve 'Samsun'u bölgenin abisi', eğlence, gezi ve ticaret merkezi haline getirmişti. İzmir Enternasyonal Fuarı’ndan sonra kurulan ikinci fuar olmasıyla da Anadolu’nun ilk “milli fuarı” olarak tescillendi. Fuarın kuruluş aşaması da ilginç. O zamanki bakış açısı ve iş dünyasının vizyonuna bakın. Bir tüccar öneriyor fuarı. Tarih 13 Ocak 1961. Yer Samsun Ticaret ve Sanayi Odası.Meclis toplantısında tüccar Lütfi Bakır, kentin kalkınması için bir fuar kurulması fikrini öneriyor. 1963'de fuarın inşası başlıyor ve aynı yıl 29 Haziran - 29 Temmuz tarihleri arasında “Samsun 19 Mayıs Karadeniz Fuarı” adı ile 40.000 metrekarelik bir alanda açılıyor. Fuar ismindeki “19 Mayıs”, Atatürk’ün Samsun’a çıkışını; “Karadeniz Fuarı”, fuarın bölge ölçeği niteliği taşıdığına işaret ediyor. Müthiş bir bakış açısı. Karadeniz'in başkenti hedefi o zaman konulmuş.Ya sonra;Sonrası '25 yıl kadar iyi de', ondan sonrası 'hayal kırıklığı’..Her yıl 1 - 31 Temmuz tarihleri arasında açılan fuar, ülkenin endüstriyel, sanat ve zanaat ürünlerini teşhir etmek üzere kamu ve özel sektörden birçok firmaya ev sahipliği yaptı. Atatürk’e duyulan minnet borcunu göstermek amacıyla Atatürk Müzesi de inşa edildi ve yıllarca yüzbinlerce ziyaretçisi oldu. Önündeki 'aslan heykellerini' hatırlamayan yoktur, Samsunlu olanlar içinde. 1964 yılında fuar, Ticaret Bakanlığı tarafından ülkenin ilk “milli” fuarı olarak tescillenirken başka illere de örnek oldu Samsun fuarı.Anadolu’da ilk adım oldu ve 1964 Bursa, 1967 Kayseri, 1967 Trabzon, 1969 Erzurum, 1969 Bitlis, 1970 Mersin ve 1971 Konya Fuarı açıldı. Ama hiçbiri Samsun fuarı kapanana kadar 'onun gibi ilgi görmedi, büyümedi' ve panayır havasını geçemedi. MKEK, Şişe ve Cam A.Ş. İpragaz, TEKEL özel tasarımlarıyla dikkat çekerdi. Fuar müze, tiyatro, sinema, çay bahçeleri, lokantalar, gazinolar, lunapark ve spor etkinlikleri gibi aktivitelerle sosyal ve kültürel anlamda bir kamusal mekân da oldu. Kısmet, Galaksi, Akasyalar, Galip’in Yeri ve Fuar Aile Çay Bahçesi en bilinen çay bahçeleri iken; Façyo, Küçük Ev ve Yelken Kulüp, kentli belleğinde iz bırakan yeme-içme ve eğlence mekânları arasındadır.Gazinolar ise kadın-erkeğin birlikte eğlenmesi Samsun'u 'sosyal bir kent haline getirdi'. Dönemin ünlü ses sanatçılarının konserler verdiği gazinolardan Neco, Kısmet, Sahil Lokantası, Yosun Kafe, Villa, Küçük Ev ve Tilla mekanları unutulur mu?. 1964 yılında 432.000 ziyaretçisi vardı, 1967 yılında ziyaretçi sayısı 860.000’e ulaştı, 40.000 m²’lik alana kuruldu, 130.000 m²’ye kadar genişledi. Ziyaretçisi milyonları aştı. Kapılar yetmedi, girişlerde kuyruklar oluştu ve yeni kapılar açıldı. Samsun'da oteller doluyordu, esnaf müthiş kazanıyordu, Samsun, iç turizmin lideriydi adeta. Yurt dışında yaşayanlar bile izinlerini bu döneme denk getirirdi. Sonra ne mi oldu. Adım adım bitirdiler fuarı. Önce fuarın bölge niteliği taşıyan “Samsun 19 Mayıs Karadeniz Fuarı” ismi 1971 yılında “Samsun Fuarı” olarak değiştirildi. Bu çok etkilemedi hatta, kapı sayısı yine artırıldı çünkü ziyaretçi akıyordu adeta. 1970’lerde Türkiye’nin en önemli eğlence kültürünü oluşturan gazinolar, Samsun Fuarı’nda revaçtaydı. 1980’lerden sonra da ticaret, turizm ve popüler eğlence kültürünün yoğunlaştığı yerdi. 1992 yılında fuar alanına bir kamu kurumu olan Samsun Hükümet Konağı binası eklenmesiyle Samsun Fuarı bitti aslında. Hükümet Konağı inşa çalışmaları sonrasında fuar alanı bölünmeye başladı. Devlet Demiryolları çalışmaları nedeniyle de şantiye alanına döndü. 149 dönümden 91 dönüme geriledi. 90'lı yılarda ziyaretçi sayısı 140 binlere geriledi. Samsun içinde Valilik, Belediye ve Ticaret Odası'nın da olduğu, Fuar Koruma Kurulu gibi bir isim altında 'Ne olduğunu hiç anlayamadığımız', ama  sonrasında fuarla birlikte 'adı da kaybolan' bir oluşum vardı. Fuar zaten 1992'den sonra 29 yıllık geçmişini tarihe gömerek yok oldu. Bunu niye anlattım şimdi.Samsun’da sektörel fuar organizasyonlarını yapan TÜYAP’ın sözleşmesi sona erdi ve yeri FKM A.Ş.'ye kaldı da o nedenle; FKM, Samsun Fuar ve Kongre Merkezi İşletme Yatırım Anonim Şirketi. Ortakları da Samsun Valiliği, Samsun Büyükşehir Belediyesi, Samsun Ticaret ve Sanayi Odası, Samsun Ticaret Borsası ve Samsun Esnaf ve Sanatkarlar Odalar Birliği.TÜYAP öyle ya da böyle bir fuar organizasyonu yapıyordu. Çok başarılı mıydı, bana göre çok 'Samsun'un ekonomosini etkileyecek işler değildi' ama ihtisas fuarcılığı açısından önemliydi. Şimdi Samsun Fuar Şirketi'ni öğrenince, aklıma Samsun Milli Fuarı'nından, o dönemki, Fuar Kurulu geldi. Umarım Samsun Fuar ve Kongre Merkezi İşletme Yatırım Anonim Şirketi (FKM);İyi işler yapar.Samsun'u hak ettiği o eski günlere getirmesini 'hayal bile etmek zor ama';En azından TÜYAP'ı aratmazlar umarım. Samsun Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Salih Zeki Murzioğlu,, "Daha iyi işler yapacağız. Başka şirketlerin fuar talepleri var, daha farklı işler olacak" dedi. TÜYAP Samsun Bölge Müdürü Oğuzhan Çamaş da "Sözleşmemiz bitti ancak fuarlarımıza devam edeceğiz. Yeni fuar sezonumuz ile ilgili etkinlik takvimini FKM'ye sunduk" dedi. Yani anladığım kadarıyla  daha iyi işler yapılacak ve bizler de takipçisi olacağız. CHP Milletvekili Murat Çan da, TBMM’de yaptığı konuşmada "Şehrimizde tek bir planlı fuar organizasyonu dahi kalmamıştır" diyerek TÜYAP'ın ayrılışını ve endişelerini dile getirdi. Şimdi TÜYAP'ın kiracı dönemi bitti ama bundan sonra yıl içinde hangi fuarlar gelecek görmek lazım. Ama asıl olan Samsun'a eski Milli Fuarı'mızı kazandırmaktır. Bu aslında tarihi bir sorumluluktur. Bu konuda Samsun Büyükşehir Belediye Başkanı Halit Doğan'a 'o günleri bilen yaşayan biri olarak' görev düşer. Tabii ki daha  modernize edilmiş bir fuar.Samsun Valisi Orhan Tavlı'da bu coğrafya'nın evladı. O da yaşamıştır kuşkusuz; o güzel fuar günlerini.Yani 'bildiğimiz bir şeyi bugüne uygun yeniden hayata geçirmek için' yöneticiler açısından 'tam zamanı'.Neden olmasın..Kim hayır der ki..

© Hedef Halk