Körfez'in vitrininde derin çatlak!
Basra Körfezi, yıllardır dünya enerji akışının kalbi olarak anıldı. Ancak bugün Hürmüz Boğazı’nın tıkanması, sadece petrol fiyatlarını değil, Körfez’in üzerine kurduğu tüm ekonomik mimariyi ve bölgenin yaşam kalitesini de tehdit ediyor. Dünya petrol ticaretinin –25’i ve günlük yaklaşık 20 milyon varillik enerji trafiği bu dar geçitten geçiyordu, artık geçemiyor.
Körfez ülkelerinin yiyecek-içecek başta olmak üzere her türlü ihtiyacı, bu bölgede üretilen petrokimya ürünleri ve alüminyum gibi küresel ölçekte sanayi kurumlarının ana hammaddeleri de pazara çıkamıyor.
Sadece petrol gemileri değil herhangi bir gemi Hürmüz’den geçemiyor. Bu durum da Körfez ülkelerini her açıdan etkiliyor. Denizyolundan lojistik zincirinin kırılması bir süre sonra hayatın tüm noktalarına sirayet edecek, endüstri de ciddi zarar görecektir. Körfez ülkelerinin havayolu ulaşımı da yüzde 80 oranında kesintiye uğradığından bölgede krizin etkisi katlanarak artıyor.
Hürmüz Boğazı’nın kapanması sebebiyle burada yaşanan her tür aksama, küresel ekonomiye sirayet eden zincirleme bir şok dalgasına sebep oluyor, ama bölge ülkeleri çok daha fazla etkileniyor. Çünkü tüm ihtişamına rağmen Körfez ülkeleri, ithalata bağımlı ada ekonomileri durumunda. Gıda dahil olmak üzere tüketim mallarında –90 oranında dışa bağımlılar. Bu ülkelerin süpermarket raflarından lüks mağazalarına kadar uzanan ticari akışın çok büyük bölümü deniz yoluyla geliyor.
Kırılan lojistik zincirine alternatif rotalar ise transit süresini günler, hatta haftalar uzatıyor. Dubai, Doha ve Abu Dabi gibi tüketim merkezlerinde ithalat enflasyonunu kaçınılmaz kılıyor. Enerji zengini bu ülkeler, ironik şekilde enerji dışı ürünlerde en hassas ekonomilere dönüşüyor.
Basra Körfezi’ne giriş-çıkışlarda yaşanan sıkışma, sadece tankerleri değil, konteyner gemilerini de etkiliyor. Savaş riski sigortaları nedeniyle birçok deniz taşıma şirketi bu hattı kullanmıyor. Böylece Körfez limanlarında yük birikmesi, konteyner kıtlığı, küresel çapta navlun fiyatlarının yukarı çıkması gibi gelişmeler yaşanıyor. Kısacası Körfez’in lojistik arterleri tek bir noktada düğümleniyor: Hürmüz. Ve bu düğüm, küresel tedarik zincirinde yeni bir kırılma........
