Havayollarının bugün gündeminde ağırlıklı olarak yakıt maliyetleri, motor krizleri, geciken uçak teslimatları ve sürdürülebilir havacılık hedefleri var. Ancak kapalı oturumlarda ve sektör yöneticilerinin yaptığı değerlendirmelerde çok daha büyük bir konu öne çıkıyor. Dünya havacılığının ağırlık merkezi nereye kayıyor?

Aslında bu sorunun cevabı yalnızca havayollarını ilgilendirmiyor. Çünkü havacılık, küresel ekonominin en önemli göstergelerinden biri. Ticaret nereye gidiyorsa uçaklar da oraya gidiyor. Üretim nerede büyüyorsa yeni hava koridorları da orada oluşuyor. Yolcu talebi hangi bölgede yükseliyorsa havayollarının yatırım planları da o bölgeye yöneliyor.

Rio de Janeiro'da düzenlenen IATA (Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği) Genel Kurul’da da havacılıkta yaşanan değişim, aynı zamanda dünya ekonomisindeki güç kaymasının da bir yansıması olarak tartışıldı. Ve bugün görünen tablo oldukça net: 20’nci yüzyılın havacılık merkezi Atlantik ekseniydi, 21’inci yüzyılın merkezi ise giderek Asya-Pasifik oluyor.

Atlantik Ekseninin Doygunluk Sınırı

Uzun yıllar boyunca küresel havacılığın kalbi Londra, Paris, Frankfurt, Amsterdam ve New York’ta attı. Büyük havayolları burada doğdu, büyük filolar burada kuruldu ve uluslararası hava trafiğinin önemli bölümü bu koridor üzerinde şekillendi. Ancak artık tablo değişiyor. Avrupa ve Kuzey Amerika havacılık açısından olgunlaşmış pazarlar haline geldi. Yıllık büyüme oranları yüzde 1,5 ile yüzde 2,5 bandında seyrediyor. Uçakla seyahat eden nüfusun büyük bölümü sisteme dahil olmuş durumda. Havalimanları kapasite sınırlarına yaklaşmış durumda. Yeni pist yapmak zorlaşıyor. Slot (uçuş hakkı tahsisi) bulmak ise giderek daha pahalı hale geliyor.

Bugün Londra Heathrow, Frankfurt veya New York JFK gibi meydanlarda büyümek isteyen bir havayolu için en büyük sorun yolcu bulmak değil, uçuş hakkı bulabilmek. Heathrow’da bir slot çiftinin ticari değerinin 75 milyon dolara kadar ulaşması, kapasite krizinin geldiği noktayı açıkça ortaya koyuyor. Yeni pist yatırımları ise çevresel regülasyonlar, karbon salımı hedefleri ve siyasi baskılar nedeniyle ciddi engellerle karşılaşıyor.

Asya-Pasifik Yükseliyor

Buna karşılık Asya-Pasifik Bölgesi (Asia-Pacific / Asya ve çevresindeki ekonomik ve demografik büyüme havzası) bambaşka bir hikâye yazıyor. Çin, Hindistan, Endonezya, Vietnam ve Güneydoğu Asya ülkeleri hem ekonomik hem de demografik büyümenin merkezine dönüşmüş durumda. Özellikle Çin’in........

© Habertürk