İlk yazıda Ceyhan’ın enerji merkezi olma hikâyesini 2009’dan bugüne, yazdığım yazılar üzerinden aktardım. Yaklaşık 17 yılda küresel dalgalanmalar ve jeopolitik gelişmeler sebebiyle yatırımcılar değişti, projeler değişti, milyarlarca dolarlık yatırımlar konuşuldu. Bazıları hiç başlamadı, bazıları gündemden düştü.

Fakat bugün Ceyhan’a baktığımızda geçmişten farklı bir tablo görünüyor.

Bu defa ortada sadece büyük hedefler ve yatırım niyetleri yok. Mevcut boru hatları, kullanılmayan kapasiteler, depolama altyapısı, sahaya inmiş petrokimya yatırımları ve bütün bunları daha büyük bir enerji stratejisinin parçası haline getirmeye çalışan bir yaklaşım var.

Daha önemlisi Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Ceyhan’a artık sadece petrol boru hatlarının denize ulaştığı bir terminal olarak bakmıyor.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar’ın ortaya koyduğu hedef daha büyük: Petrolün Ceyhan’a gelmesi, burada depolanması, işlenmesi, ticaretinin yapılması ve zamanla fiyatlamanın da Ceyhan’da oluşması.

Asıl üzerinde durulması gereken gelişme bu.

Türkiye yıllardır enerji koridoru olmayı konuşuyor. Ceyhan’da şimdi bunun bir adım ötesine geçilmek isteniyor. Enerjinin geçtiği ülke olmaktan, enerji ticaretinin yapıldığı ülke olmaya doğru yeni bir hedef ortaya konuyor.

3,5 milyon varil ne anlama geliyor?

Bayraktar’ın Ceyhan için verdiği en dikkat çekici rakam günlük 3-3,5 milyon varil petrol potansiyeli.

Bu rakamı doğru okumak gerekiyor. Bugün Ceyhan’dan günlük 3,5 milyon varil petrol geçmiyor. Mevcut altyapı da tek başına bu miktarı taşımaya yeterli değil. Ancak Bakanlığın ortaya koyduğu perspektif bugünkü kapasiteyi değil, Ceyhan’ın ulaşabileceği yeni ölçeği gösteriyor.

Irak-Türkiye petrol boru hattının Türkiye tarafındaki Silopi-Ceyhan sisteminin kapasitesi günlük yaklaşık 1,5 milyon varil. Türkiye ile Irak arasında 1 Ağustos 2026’da imzalanan bir yıllık geçiş düzenlemesi kapsamında bunun 750 bin varillik bölümünün Irak’ın petrol pazarlama ve ilgili kamu yapılarının kullanımına tahsis edilmesi öngörülüyor.

Mevcut akış ise bunun oldukça altında. Yani kullanılabilecek ciddi bir kapasite var.

Benzer durum Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) için de geçerli. Yaklaşık 1 milyon varil/gün kapasiteli BTC’den bugün Ceyhan’a günlük 550-600 bin varil civarında petrol geliyor. Burada da yaklaşık 400 bin varillik boş kapasite söz konusu.

Demek ki Ceyhan’a daha fazla petrol getirmek için ilk aşamada her şeyi yeniden inşa etmek gerekmiyor.

Üstelik Ceyhan terminalinde BOTAŞ’ın her biri 850 bin varillik 12 ham petrol tankı bulunuyor. Yaklaşık 10,2 milyon varillik bir depolama altyapısından söz ediyoruz. Boru hatları, depolama, terminal ve Akdeniz’e çıkış zaten mevcut.

Ceyhan aslında uzun süredir enerji merkezi olabilecek altyapının önemli bölümüne sahip. Eksik olan bunun üzerine yeni halkaları eklemekti.

Asıl büyük adım Basra-Ceyhan

Ceyhan’ın ölçeğini değiştirecek asıl proje ise Irak’ın güney petrolünün Türkiye üzerinden Akdeniz’e çıkarılması olabilir.

Enerji Bakanlığı’nın üzerinde çalıştığı yaklaşım, Irak-Türkiye petrol hattını Kerkük’le sınırlı bırakmayıp Irak’ın güneyindeki petrol sahalarına kadar uzatmak. Çünkü Irak petrol üretiminin........

© Habertürk