menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Yapay Zeka: Dijital Çağın Deccalı mı?

27 0
27.03.2026

Ruveybidalar ve Hakikatin Geleceği

Diyanet İşleri Eski başkanımız değerli Prof. Dr. Mehmet Görmez beyefendinin bir sohbetinde aktardığı Ruveybida hadisi kafama takıldı ve üzerinde derin derin düşünmeye başladım. Rüveybida çağımızda kim ve ne olabilirdi? İçine sürüklendiğimiz ve her değerimizi elimizden alan bu dijital çağın deccalleri kim olabilirdi? Yapay Zeka Uygullamaları ruveybide’ya veya deccal’e ne kadar benziyordu? Sorular… sorular…

Bugün, hakikat ile yalanın, âlim ile cahilin, sahici ile yapay olanın birbirine karıştığı sisli bir vadide yol almaya çalışıyoruz. Zihnimizin ve kalbimizin daha öncesinde hiç karşılaşmadığı derecede kuşatma altında olduğu, bilginin bir sel gibi üzerimize boşaldığı bir dönemden geçiyoruz. Oxford Sözlüğü’nün 2016 yılında "post-truth" (hakikat sonrası) kavramını yılın kelimesi seçmesi, aslında insanlığın içine düştüğü bu büyük kafa karışıklığının tescili olmuştur.

Dünya Ekonomik Forumu’nun 2024 Küresel Riskler Raporu, yapay zekâ destekli dezenformasyonu önümüzdeki yılların en ciddi küresel tehdidi olarak belirlemiştir. Bizim bugün "modern kriz” dediğimiz şeye, on beş asır evvelinden bize seslenen Kainatın efendisinin hakikati aktardığı o eşsiz sesi, " سَنَوَاتٌ خَدَّاعَاتٌ / senavâtün haddâât" yani "aldatıcı yıllar" diyor. Gelin, hep birilikte hidayet rehberimizi, peygamberimiz Hz Muhammed Mustafa’ (sallalahu aleyhi ve sellem)in hakikatı haykırdığı sözüne kulak verelim, bakalım ne diyor, bizi ne ile uyarıyor? Sözünü iyi idrak ederek, bugün niçin her zamankinden daha uyanık olmamız gerektiğini ve bu dijital fırtınada pusulamızı nasıl koruyacağımızı birlikte anlamaya çalışalım.

On Beş Asır Önceki İkaz: Ruveybida Nedir?

Peygamber Efendimiz (sallallâhu aleyhi ve sellem), insanlığın karşılaşacağı bu "algı operasyonları" çağını şu sarsıcı hadis-i şerif ile haber vermiştir:

سَيَأْتِي عَلَى النَّاسِ سَنَوَاتٌ خَدَّاعَاتٌ، يُصَدَّقُ فِيهَا الْكَاذِبُ، وَيُكَذَّبُ فِيهَا الصَّادِقُ، وَيُؤْتَمَنُ فِيهَا الْخَائِنُ، وَيَنْطِقُ فِيهَا الرُّوَيْبِضَةُ. قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا الرُّوَيْبِضَةُ؟ قَالَ الرَّجُلُ التَّافِهُ يَنْطِقُ فِي أَمْرِ الْعَامَّةِ.

"İnsanlar üzerine öyle aldatıcı yıllar gelir ki o zamanda yalancı doğrulanır, doğru söyleyen yalanlanır, haine güvenilir, emin kimseye hain nazarıyla bakılır! O zamanda Ruveybida konuşur."

Denildi ki: "Ruveybida nedir?" Rasûlullah:

"İnsanların önemli ve büyük işleri hakkında konuşan aşağılık (tâfih) kimse" buyurdu. (İbn Mâce, Fiten, 24)

İmam el-Ezherî ve İbn Manzûr gibi dil otoriteleri, bu........

© Habername