Trafik kazası geçiren çoğu kişi ilk hatasını kaza yerinde değil, kazadan sonraki üç gün içinde yapıyor. Aracını sanayiye çekiyor, sigorta şirketinin çağrı merkezini arıyor, "dosya açtık, bekleyin" cevabını alıyor ve bekliyor. Aylar sonra geldiğinde tablo şöyle oluyor genellikle: onarım bedeli ödenmiş, değer kaybı hiç konuşulmamış, imzalanan mutabakat metninde "bakiye haklarımdan feragat ediyorum" cümlesi duruyor.

Oysa 2026, trafik kazası tazminatlarında son on yılın en yoğun mevzuat değişikliği yılı oldu. 1 Temmuz'da zorunlu trafik sigortası genel şartları değişti. 31 Temmuz'da 12. Yargı Paketi yürürlüğe girdi ve tazminat davalarının kurgusunu, faiz rejimini kökten değiştirdi. Ocak ve Temmuz aylarında Sigorta Tahkim Komisyonu'nun parasal sınırları ve başvuru ücretleri güncellendi. İnternette bulacağınız rehberlerin büyük kısmı hâlâ bu değişiklikler öncesine ait.

Bu yazıda süreci, bugün geçerli olan hâliyle baştan sona anlatıyorum.

Beş adımlık yol haritası

Kaza yerinde: Tutanağı düzenleyin (mobil kaza tutanağı da matbu tutanakla aynı hükümde), araçların konumunu ve hasarı fotoğraflayın.

Sigorta şirketine yazılı başvuru: Kusurlu aracın zorunlu trafik sigortacısına, ispatlanabilir bir kanaldan (KEP, noter, iadeli taahhütlü) başvurun. Bu adım dava şartıdır, atlanırsa dava usulden reddedilir. ( Hukuki süreçlerin hem usul hem de esas yönünden incelikli süreçler olması hasebiyle bir Avukat eliyle yürütülmesi maddi kayıplarınızın önüne geçecektir. Aksi takdirde çoğu durumda maalesef normalde hakkınız olandan daha az bedel alabilirsiniz.)

15 gün bekleyin: Sigorta kuruluşu başvuruyu 15 gün içinde yazılı cevaplamazsa ya da cevap talebi karşılamazsa dava veya tahkim yolu açılır (KTK m. 97).

Ret veya eksik ödeme hâlinde: Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurun ya da arabuluculuk sonrası Asliye Ticaret Mahkemesi'nde dava açın.

Zamanaşımını kaçırmayın: Kural 2 yıl, her hâlde 10 yıl. Kaza suç oluşturuyorsa uzamış (ceza) zamanaşımı uygulanır.

Kaza anında yapılması gerekenler

Tazminat dosyasının kaderi büyük ölçüde kaza yerinde belirlenir. Sonradan telafisi en zor eksiklik, delil eksikliğidir.

Tutanak. Maddi hasarlı ve tarafların anlaştığı kazalarda tutanağı sürücüler kendileri düzenleyebilir. Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nin (SBM) mobil kaza tutanağı uygulaması, matbu tutanakla aynı hukuki geçerliliğe sahiptir ve fotoğraf, konum, kare kod gibi verileri doğrudan sisteme işler.

Ancak şu hâllerde tutanağın kolluk tarafından düzenlenmesi gerekir: ölüm veya yaralanma varsa, sürücülerden birinde alkol ya da uyuşturucu şüphesi varsa, araçlardan birinin trafik sigortası yoksa, sürücünün ehliyeti veya aracın ruhsatı yoksa, kamu malına zarar verilmişse, taraflar anlaşamıyorsa.

Fotoğraf ve video. Araçları hareket ettirmeden önce; çarpma noktası, araçların yol üzerindeki konumu, fren izleri, trafik işaretleri, plakalar ve varsa çevredeki kamera konumları. Uygulamada kusur oranını değiştiren en güçlü delil, çoğu zaman çevredeki bir işletmenin kamerasıdır ve bu kayıtlar genellikle 7–15 gün içinde otomatik silinir. Kayıt talebini geciktirmeyin.

Sık yapılan bir hata: Yaygın kanının aksine, kaza tespit tutanağı kusur oranını kesin olarak belirlemez. Tutanak takdiri delildir. Nihai kusur dağılımı, dava veya tahkim aşamasında bilirkişi raporuyla belirlenir. Tutanakta aleyhinize bir tespit olması, dosyanın kaybedildiği anlamına gelmez.

5 iş günü kuralı kimin için geçerli? Genel şartlardaki "rizikoyu 5 iş günü içinde bildirme" yükümlülüğü sigorta ettirene, yani kendi poliçesini ilgilendiren tarafa aittir. Karşı tarafın sigortasına başvuran zarar gören üçüncü kişi için böyle bir hak düşürücü süre yoktur; onun için belirleyici olan zamanaşımıdır. Bu ayrımın karıştırılması nedeniyle "süreyi kaçırdım" diye başvurudan vazgeçen çok kişi var.

Hangi poliçe neyi öder?

2026 yılında otomobiller için geçerli zorunlu trafik sigortası asgari teminatları: araç başına maddi zarar 400.000 TL, kaza başına maddi zarar 800.000 TL, kişi başına sağlık gideri ve sakatlanma/ölüm teminatı 3.600.000 TL. Kaza başına bedensel teminat araç türüne göre değişir; otomobilde 18.000.000 TL seviyesindedir. Otobüs gibi yolcu taşıyan araçlarda bu limitler önemli ölçüde yükselir.

Burada kritik olan nokta şudur: uygulanacak limit, poliçenin düzenlendiği yılın değil, kazanın meydana geldiği yılın limitidir. 2023'te olan bir kaza için bugün başvuruyorsanız, 2023 limitleri geçerlidir.

Zararınız limiti aşıyorsa aşan kısmı sigortacıdan alamazsınız. O kısım için kusurlu sürücüye, araç sahibine ve işletene karşı doğrudan dava açmanız gerekir. Manevi tazminat da aynı şekilde: zorunlu trafik sigortası manevi tazminat ödemez, bu talebi ancak kusurlu tarafa yöneltebilirsiniz.

Sigorta şirketine başvuru: Atlanması dosyayı bitiren adım

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesi açık: zarar gören, dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunmak zorundadır. Sigorta kuruluşu başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde yazılı cevap vermezse ya da verdiği cevap talebi karşılamazsa, zarar gören dava açabilir veya Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurabilir.

Bu bir özel dava şartıdır ve mahkeme tarafından resen incelenir. Başvuru yapılmadan açılan dava, esasa girilmeden usulden reddedilir.

Uygulamada en çok hak kaybı yaratan ayrıntı, başvurunun kendisi değil, başvurunun ispatıdır. Çağrı merkezini aramak, mobil uygulamadan dosya açtırmak veya şubeye evrak bırakmak; 15 günlük sürenin ne zaman başladığını ispatlamaya çoğu zaman yetmez. Başvuruyu KEP adresi üzerinden, noter ihtarnamesiyle ya da iadeli taahhütlü mektupla yapın ve tebliğ belgesini saklayın.

Başvuru ekinde bulunması gereken temel belgeler: kaza tespit tutanağı, poliçe ve ruhsat bilgileri, hasar fotoğrafları, onarım faturası veya ekspertiz raporu, banka hesap bilgisi (IBAN), vekâletname (avukat aracılığıyla yapılıyorsa). Bedensel zarar dosyalarında ayrıca hastane epikriz raporları, ameliyat ve........

© Haberler