Soğuk Savaş yılları çoğu zaman iki blok arasındaki ideolojik mücadele olarak anlatılır. Bir tarafta kapitalist Batı, diğer tarafta Sovyet komünizmi.

Türkiye söz konusu olduğunda bu anlatı eksiktir. Çünkü Amerikan belgeleri incelendiğinde ABD’nin Türkiye’de en fazla mesafeli durduğu siyasi çizginin yalnızca sol hareketler değil, Türk milliyetçiliği olduğu görülür. Özellikle de bu çizginin lideri olan Alparslan Türkeş.

Bugün hâlâ Türkiye’de sık sık tekrarlanan bir iddia vardır: Milliyetçi hareketin Soğuk Savaş yıllarında Amerika tarafından desteklendiği.

Oysa ABD arşivleri bu iddianın tam tersini söylüyor. CIA raporları, diplomatik yazışmalar ve istihbarat değerlendirmeleri incelendiğinde Türkeş ve milliyetçi hareketin ABD tarafından “ABD çıkarlarını tehdit eden aktörler” arasında görüldüğü açıkça ortaya çıkıyor.  

ABD diplomatlarının 1960’lı yıllardan itibaren hazırladığı raporlar, Türkeş’i “ateşli bir Türk milliyetçisi” olarak tanımlıyor. Aynı belgelerde onun Sovyetler Birliği içinde yaşayan Türk halklarının bağımsızlığını savunan pan-Turanist fikirleri özellikle vurgulanıyor.

Bu bakış açısı ABD açısından ciddi bir risk anlamına geliyordu. Çünkü ABD için Soğuk Savaş düzeninin temel dengesi Sovyet sınırlarının sabit kalmasıydı. Türk dünyasının bağımsızlığı........

© Habererk