Zaten gevşek olan Somali üzerindeki Osmanlı hakimiyeti, 19 Yüzyılda iyice zayıflamıştı. Süveyş Kanalı açılınca, Somali’nin Kızıldeniz’in girişindeki toprakları İngiltere açısından, stratejik önem kazandı. İngilizler bu nedenle 1887 senesinde bugün Somaliland denilen toprakları sömürgeleştirdiler. Somali’nin geri kalanı (bugün Somali denilen coğrafya) sömürge paylaşımından şikayetçi olan İtalya’ya verildi. Yani Somali-Somaliland ayrımının yaklaşık 150 yıllık geçmişi var.

İki sömürgecinin anlaşarak 1961 senesinde çekildiği birleşik Somali’de, cumhuriyet adı altında diktatörlük kuruldu. Halka sömürgecileri aratan 30 yıllık zulüm dönemi 1991 senesinde halk ayaklanmasıyla son buldu. Somaliland ayaklanmanın iç savaşa dönüşmesinden istifade ederek bağımsızlığını ilan etti. Somaliland 1991 senesinden beri fiilen bağımsız, resmen tanınmayan, nispeten istikrarlı ama çok fakir bir devlet.

Somali’de iç savaş, 2011’de sadece başkentin bazı bölgelerini kontrol edebilen merkezi hükümetle Ankara anlaşana kadar her yıl biraz daha hızlanarak ve daha fazla cana mal olarak devam etti. Merkezi hükümet, Türkiye’nin yurtdışındaki en büyük askeri üssünün açıldığı 2017 senesine kadar, ülkenin Somaliland dışında neredeyse tamamını kontrolü altına aldı.

Geçen on beş yıllık sürede Somali’de istikrar ve emniyet sağlandı. Türkiye aşağı yukarı her alanda başat oyuncu haline geldi. Hava, kara ve deniz üslerimizin olduğu Somali en çok Türk askerinin konumlandığı ülke.

Ankara, 2024 senesinde Somali’nin karasularında, üç sahada, petrol ve gaz arama çalışmalarını başlatarak çok stratejik bir adım attı. Mogadişu, 2025 senesinde iki saha da 20 milyar varil civarında petrol rezervi bulunduğunu üçüncü saha da 10 milyar varil dolayında petrol olduğunun tahmin edildiğini açıkladı.

Bu rakamlar Türkiye’yi ithalatçı olmaktan çıkararak ihracatçı yapacak kadar yüksek. (Yıllık tüketimimiz yaklaşık 360 milyon varil) Bununla birlikte uluslararası enerji şirketleri rezervin çok daha fazla olduğunu tahmin ediyorlar. Onlara göre Somali’nin hem karasularının hem de topraklarının altında petrol denizi var.

Mogadişu’nun açıklamasını Ankara’nın daha temkinli beyanı takip etti. Ankara, sismik çalışmalarda mesafe kat edildiğini ve gelişmelerin olumlu olduğunu ifade ederek Çağrı Bey derin sondaj gemisinin Somali’ye gönderileceğini duyurdu. Sondaj yapılmasının amacı, önce bulunan petrolün kalitesini, hacmini ve bulunduğu derinliği kesinleştirmektir. Bu çalışmalardan sonra petrol........

© Habererk