Bugün dünyada herkes aynı başlıkları konuşuyor. İran konuşuluyor, Hamaney konuşuluyor, İsrail konuşuluyor. Ekranlarda savaş görüntüleri, analizler, haritalar, askeri güç karşılaştırmaları dönüp duruyor. Herkes görünen savaşlara bakıyor. Ama çoğu kişi sahnenin arkasındaki büyük oyunu göremiyor.

Çünkü mesele yalnızca İran değil. Mesele yalnızca Ortadoğu da değil. Asıl mesele küresel güç dengesi. Ve bu büyük hesaplaşmanın merkezinde tek bir ülke var: Çin.

Son yıllarda yaşanan olaylara dikkatli bakıldığında ilginç bir tablo ortaya çıkıyor. Birbirinden bağımsız gibi görünen krizlerin aslında aynı stratejik çizgiye bağlandığı görülüyor.

Örneğin Venezuela meselesi.

Amerika Birleşik Devletleri yıllardır Venezuela yönetimini hedef aldı. Ekonomik yaptırımlar, siyasi baskılar, diplomatik kuşatma… Tüm bunlar Maduro yönetimini zayıflatmaya yönelikti. Bu süreç çoğu zaman “diktatörlükle mücadele” söylemiyle anlatıldı.

Fakat önemli bir soru çoğu zaman gözden kaçtı: Venezuela petrolünü en çok kim alıyordu?

Venezuela uzun süre boyunca günlük yüz binlerce varil petrolü doğrudan Çin’e satıyordu. Bu enerji hattı Çin ekonomisi için önemli bir kaynak oluşturuyordu. Venezuela üzerindeki baskı arttıkça bu enerji hattı da fiilen kesintiye uğradı.

Benzer bir tablo İran’da da görülüyor.

İran yıllardır yaptırımlar altında olmasına rağmen Çin’e büyük miktarda petrol satmayı sürdüren ülkelerden biriydi. Pekin yönetimi İran’dan aldığı enerji sayesinde sanayi üretimini ve ekonomik büyümesini destekliyordu.

Ancak bölgedeki gerilim arttıkça İran’ın enerji ihracatı da ciddi biçimde baskı altına girdi. Böylece Çin’in önemli enerji kaynaklarından biri daha riskli hale geldi.

Bu iki olay birbirinden tamamen farklı coğrafyalarda gerçekleşti. Farklı gerekçelerle açıklandı. Fakat sonuç aynı noktaya çıktı: Çin’in enerji kaynakları zayıfladı.

Bu tabloyu anlamak için Amerikalı yatırımcı ve tarih analisti Ray Dalio’nun ortaya koyduğu tarihsel teze bakmak gerekiyor.

Dalio’ya göre tarih boyunca yükselen güç ile mevcut hegemon güç karşı karşıya geldiğinde çatışma........

© Habererk