Yirmibirinci yüzyıl uluslararası sistemi klasik güç dengesi teorilerinin ötesine geçerek çok boyutlu bir rekabet alanına dönüşmüştür. 

Bugün devletlerin küresel sistem içerisindeki ağırlığı askeri kapasiteye ek olarak diplomatik erişim, kriz yönetim kabiliyeti, arabuluculuk kapasitesi, coğrafi avantajların stratejik kullanım becerisi ve kurumsal meşruiyet üretme gücüyle ölçülmektedir.  Bu bağlamda Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO) zirvesinin Ankara’da düzenlenmesi Türkiye açısından sıradan bir organizasyon başarısından çok daha fazlasını ifade etmektedir. 

Zirve, Türkiye’nin küresel güvenlik mimarisindeki yerini yeniden tahkim eden, stratejik otonomisini görünür kılan ve bölgesel liderliğini kurumsallaştıran tarihsel bir fırsattır. Türkiye’nin NATO içindeki konumu salt üyelik statüsü üzerinden okunamaz, okunmaya kalkışılırsa da eksik ve yanıltıcı olur. Türkiye, NATO’nun doğu ve güney kanadını aynı anda taşıyan büyük güçtür. Bir tarafta Rusya-Ukrayna Savaşı ile şekillenen Karadeniz güvenlik denklemi, diğer tarafta Orda Doğu, Doğu Akdeniz ve Kafkasya’daki istikrarsızlık düşünüldüğünde Ankara’nın güvenlik merkezli karar süreçlerindeki önemi katlanarak artmaktadır. NATO zirvesinin Ankara’da yapılması bu jeostratejik gerçekliğin ittifak tarafından fiilen tescil edilmesi anlamına gelir.

Bu durumun ilk ve en önemli getirisi jeopolitik merkeziliğin kurumsal teyididir. Uluslararası ilişkiler literatüründe coğrafya güç üretiminin pasif bir unsuru değil, doğru stratejiyle aktif bir çarpanı olarak değerlendirilir. Türkiye, Karadeniz, Kafkasya, Balkanlar, Orta Doğu ve Akdeniz’i birbirine bağlayan merkezî konumuyla bir transit ülke olmanın ötesinde bölgesel güvenlik mimarisinin düğüm noktasıdır. NATO liderlerini Ankara’da buluşturmak bu merkeziliği sembolik düzeyin ötesine taşıyarak stratejik bir gerçeklik haline getirmektedir. Uluslararası sistemde semboller çoğu zaman güç projeksiyonunun görünmeyen bileşenleridir. Zirvenin ev sahipliği Türkiye’ye “vazgeçilmez aktör” statüsünü güçlendiren güçlü bir sembolik sermaye kazandırmaktadır.

İkinci olarak zirve Türkiye’nin diplomatik manevra alanını genişletmektedir. Diplomasi elbette müzakere masalarında........

© Haber7