Belgesellerimde, köşe yazılarımda siyasi ve tarihi / sosyolojik olguları irdelerken ‘tarihi kadrolaşma’ olgusunu da yer yer anlatmışımdır. 

Günümüzün modern sivil toplum kuruluşlarının (STK) kurumsal, profesyonel ve stratejik işleyişine giden yolu kısaca şöyle açıklayabiliriz:  

Cumhuriyet’in ilk yıllarında baskı ve imkansızlıklar altında tamamen "şahıs odaklı ve gizli/sivil" yürütülen irşad, eğitim ve dayanışma halkaları; zamanla kurumsallaşarak bugünkü devasa vakıf, dernek ve sendika yapılarına evrilmiştir.

Sözkonusu tarihsel kadrolaşmanın modern STK'ların kurumsal ve profesyonel işleyişine evrilme süreci şu aşamalarla açıklanabilir:

ŞAHIS ODAKLI YAPILARDAN KURUMSAL TÜZEL KİŞİLİKLERE GEÇİŞ:

1. Geleneksel Dönem (Tekke/Halka): Sami Efendi veya Mehmet Zahit Kotku döneminde sosyopolitik faaliyetler, resmi yasaklar nedeniyle bir dergâh hiyerarşisi veya evlerdeki gayriresmi sohbet halkaları üzerinden yürütülüyordu. Güç ve otorite tamamen liderin şahsına (karizmasına) bağlıydı.

2.Modern STK Evrilmesi: Bu halkalardan yetişen eğitimli ve bürokrat kadrolar, 1970'lerden itibaren bu yapıları yasal dernek ve vakıflara dönüştürdü. Günümüzde bu miras; profesyonel yönetim kurulları, genel kurullar, şubeler ve resmi denetim mekanizmalarıyla işleyen modern hukukî tüzel kişiliklere (Örn: İlim Yayma Vakfı, İHH, TÜRGEV, SETA gibi)........

© Haber7