menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Dini duyguyu araçsallaştırmanın adı: Kesimsiz kurban

13 0
05.06.2026

Türk Hava Kurumu, bu toprakların hafızasında derin bir yer tutar. 1925'te kurulan bu köklü kurum, havacılık sevdasının sembolü olarak onlarca yıl boyunca milletin gönlünde yaşadı. Ancak aynı kurum, zamanla milletin gönüllü bağışını zorla almanın, dini vecibeleri ipotek altına almanın ve devlet gücünü vatandaş üzerinde bir baskı aracına dönüştürmenin de simgesi hâline geldi. Bu gerçeği görmezden gelmek, tarihe ihanet olur. Ve bugün, o eski alışkanlıkların yeni bir kılıkla geri döndüğünü görmek; hem acı, hem öfke vericidir.

THK, kurban derisi toplama görevini 1983'ten bu yana 2860 sayılı Yardım Toplama ve 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunları gereği yerine getiriyordu. Yönetmeliğe göre THK, deri ve Ramazan'da toplanan fitre ve zekâtlardan elde edilen gelirleri yardım kuruluşlarına bölüştürmekle sorumluydu. Ama bu sorumluluk kâğıt üzerinde kaldı. Toplanan kurban derisi gelirlerinin yüzde 55'i THK'ya, yüzde 20'si Kızılay'a, yüzde 20'si Çocuk Esirgeme Kurumu'na ve yüzde 5'i Türkiye Diyanet Vakfı gibi sosyal kurumlara verilmekteydi. Peki bu dağılım gerçekten uygulandı mı? Denetlendi mi? Kim hesap sordu? Kimse. Çünkü bu sistem, şeffaflık üzerine değil, tekel üzerine inşa edilmişti. Milletin kurban derisi, milletin denetiminin dışında bir kasaya akıyordu.

O yıllarda yaşananlar utanç vericidir. THK'nın camileri, Kuran kurslarını ve benzeri yerleri bastığı, topladığı derilere el koyduğu bilinmektedir. Hatta mahalle aralarında dolaşarak sade vatandaşın derisini zorla aldığı da aktarılanlar arasındadır. Buna zorbalıktan başka ne denilebilir? THK, vatandaşın ibadetinin birer parçası olan kurban derisini adeta vergi gibi tahsil ediyordu.

2013'teki AK Parti iktidarının Demokratikleşme Paketi'nin içine konan bir maddeyle THK'nın kurban derisi, sakatat, fitre ve zekât toplama tekeli fiilen kaldırıldı. Bu karar, gecikmiş bir özgürlük adımıydı. Vatandaş, kurbanının derisini........

© Haber7