Mustafa Kemal için “globalisttir; dinler arası diyaloğu ve evrensel tek bir din fikrini savunuyordu” desem; “ulus-devlet fikrine karşı yeni bir dünya düzenini savunuyordu” desem, Kemalistler ne der acaba?

Evet, Vahdeddin’e Heyet-i Temsiliye adına “Halife ve hakan efendimiz” diye başlayan mektuplar yazan da; 7 Şubat 1923’te Balıkesir’deki Zağnos Paşa Camii’nde, mevlidin ardından minbere çıkıp ünlü “Balıkesir Hutbesi”ni okuyan da aynı M. Kemal’dir. İnönü, Ecevit, Baykal, Kılıçdaroğlu, Özel bunları yapabilir mi? Onlar cenaze namazlarıyla idare ediyor; bayram ve cuma namazlarını da İnönü gibi evlerinde kılıyorlar (!?). Hatta M. Kemal’in Hilafet’i savunan Meclis konuşmaları da vardır; bir konuşmasının sonunda “Hilafet, mana ve mefhum olarak Cumhuriyet’in ve TBMM’nin şahs-ı manevisinde mündemiçtir” der. Nitekim Hilafet makamı da daha sonra (3 Mart 1924) bu mantıkla “ilga” edilmiştir.

M. Kemal’in din, İslam ve peygamberlik kavramlarına yönelik eleştirel el yazıları ile yabancı yazarlardan yaptığı alıntılar; tarihsel olarak, Afet İnan adına 1930’da basılan “Vatandaş İçin Medenî Bilgiler” kitabı ve TBMM’deki bazı konuşmaları üzerinden tartışılıyor.

Din karşıtı olarak yorumlanan ya da pozitivist/materyalist bir dünya görüşünü yansıtan ifadelerinin bir kısmı, İtalyan tarihçi ve şarkiyatçı Leone Caetani’nin “İslam Tarihi” adlı eseriyle ilişkilendirilir. Bu eser Hüseyin Cahit Yalçın tarafından Türkçeye çevrilmiş; M. Kemal tarafından satır satır çizilerek ve kenarına destekleyici notlar alınarak okunmuştur. M. Kemal, Medenî Bilgiler’i hazırlarken Caetani’nin pozitivist, dinlerin evrimini materyalist bir gözle inceleyen tarih metodolojisinden büyük ölçüde yararlanmıştır.

Bir diğer kaynak, Samsun Milletvekili Ruşenî Barkın’ın 1926’da yazıp M. Kemal’e sunduğu “Din Yok Milliyet Var” adlı kitaptır. Gürbüz Tüfekçi’nin “Atatürk’ün Okuduğu Kitaplar” çalışmasındaki bilgilere göre M. Kemal bu kitabı da satır satır çizerek okumuş; milliyetçiliği dinin yerine koyan ve ulusçuluğu kutsal bir bağ olarak tanımlayan bölümlerin kenarına “alkışlar”, “bravo”, “aferin” gibi notlar düşmüştür. O bölümde şöyle denir: “Bizim kutsal kitabımız; bilgiyi esirgeyen, varlığı taşıyan, mutluluğu kucaklayan, Türklüğü yükselten ve bütün Türkleri birleştiren ‘ulusalcılığımız’dır… Yüksek bir ulusun ulusalcı bireyleri, ak günde mutlu, kara günde dayanıklı ve kanlı günde ezicidir.” Barkın bu eserinde materyalist ve pozitivist bir tez savunur; cennet, cehennem ve ahiret gibi kavramları “insanları uyutmak için uydurulmuş” sayar ve Türk milletinin birliğinin dinî bağlarla değil, yalnızca seküler bir Türk milliyetçiliğiyle mümkün olacağını ileri sürer.

M. Kemal’in kendi el yazısıyla kaleme aldığı ve kamuoyunda tartışılan ifadelerinden bazıları şöyledir: “Türkler Arapların dinini........

© Haber Vakti