Borsaya yeni giren yatırımcıların en çok merak ettiği konulardan biri, aynı hisse senedine aynı anda çok sayıda alım veya satım emri geldiğinde hangi emrin önce gerçekleştiğidir. “Ben emri daha önce verdim ama neden başkasının işlemi gerçekleşti?” ya da “Aynı fiyattan emir verdik, neden benim emrim bekliyor?” soruları aslında borsanın temel çalışma prensiplerinden birine işaret ediyor: fiyat ve zaman önceliği.Borsada işlemler rastgele gerçekleşmez. Emirlerin eşleşmesinde belirli kurallar vardır. Bu kuralların başında fiyat önceliği, fiyatların eşit olması halinde ise zaman önceliği gelir. Bu sistemi anlamadan borsada işlem yapan yatırımcının, gerçekleşmeyen emirleri veya beklediği fiyatın neden oluşmadığını anlaması oldukça güç olabilir.Benim açımdan burada dikkat edilmesi gereken en önemli nokta, borsanın sadece “alış ve satış yapılan bir yer” olmadığıdır. Borsa, aynı zamanda milyonlarca yatırımcının farklı fiyat ve zaman beklentilerinin karşı karşıya geldiği organize bir piyasadır. Dolayısıyla her emrin piyasada bir yeri ve sırası vardır.Önce fiyat, sonra zamanFiyat önceliğini basit bir örnekle anlatalım. Bir hisse senedinde yatırımcıların satış emirleri verdiğini düşünelim. Bir yatırımcı 100 liradan, diğer yatırımcı 101 liradan, bir başka yatırımcı ise 102 liradan satış emri vermiş olsun. Alıcı açısından daha düşük fiyat daha avantajlı olduğu için 100 liralık satış emri önceliklidir.Alış tarafında ise durum tersidir. Daha yüksek alış fiyatı öncelik kazanır. Örneğin bir yatırımcı 100 liradan, başka bir yatırımcı 101 liradan alış emri verdiyse, 101 liralık alış emri fiyat bakımından öne geçer.Ancak aynı fiyattan birden fazla emir varsa işte o zaman ikinci önemli kural devreye girer: zaman önceliği.Diyelim ki 100 liradan 10 bin lot alış emri bekliyor. Bunun 3 bin lotu saat 10.01'de, 2 bin lotu 10.02'de, 5 bin lotu ise 10.03'te verilmiş olsun. Aynı fiyat seviyesinde işlem........

© Haber Gündemim