menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

NADİR TOPRAK ELEMENTLERİNİ ÖĞRENİRKEN BİLMEMİZ GEREKENLER-(2)

14 0
01.05.2026

Fizik ve kimya derslerinde öğrendiğimiz: Aktif, Yarı Aktif, Pasif ve Radyoaktif element ve İzotoplar nelerdir ve nelermiş diye… Şöyle bir hatırlayalım.

                                                                                                                                                                                                       

-Aktif Elementler: Na, Li, Mg, Ca, Al, Zn, K’dur. (Sodyum, Lityum, Magnezyum, Kalsiyum, Aliminyum, Çinko ve Potasyum’dur.) 1A gurubu elementlerindendir. En aktif metallerdir. Bir elementin diğer elementler ile reaksiyona girme eğilimine aktiflik denir. Oksitlenmeye eğilimli elementlerdir.

-Yarı Aktif Elementler = Yarı soy metallerdir = Civa, Gümüş ve Bakır’dır.- Pasif Metaller: (Yarı Soy ve Soy metallerdir.) Hg, Cu, Ag = Yarı soy metaller.*Pd, Au, Pt  = Soy metaller (Soy metallerin hiç birisi bir asitle tek başına tepkimeye girmez.)

 -Radyoaktif Elementler: Aktinyum, Toryum, protaktinyum, uranyum, neptüntum, plütonyum, amerikyum, küriyum, berkelyum, kaliforniyum, ayınştanyum, fermiyum, mendelevyum, nobelyum, lavrensiyum.(15 Ad.) Periyodik Tabloda 7. Sırada yer alırlar. Atom No:  89’dan 103’e kadar 15 adet radyoaktif element vardır. 93-105 arasındaki elementler yapaydır ve tüm yapay elementler radyoaktiftir. Radyoaktif elementler alfa, beta, gama ışınları yayar ve radyasyon yaparlar.

Daha hafif elementlerin doğal izotopları da radyoaktiftir. İzotop Nedir: Proton sayıları aynı, ancak Nötron sayıları farklı olan atomlara o elementin izotopları denir. Aynı sayıda protona sahip iki atoma izotop denir. Çekirdeklerinde aynı sayıda proton bulunduğu için aynı kimyasal elemente aittirler. Ancak,  aynı kimyasal elemente ait olan izotoplar, sahip oldukları nötron sayıları ile farklı fiziksel özelliklerle ayırt edilebilirler.

Alfa, Beta ve Gama Işınlarının Zararlı Etkileri Vardır. Bu etkiler nelerdir: Alfa (Defter yaprağı bile bizi bu ışınlardan korur.) Beta (Aliminyum folyo kâğıdı bizi bu ışınlardan koruyabilir.) Gama ışınlarından bizi ancak; Kurşun, beton, çelik veya beton blok duvarlar, yada su,  koruyabilir. Bu sebeple nükleer santral ve reaktörler su ve deniz kenarlarına kurulur. Buralarda çalışan işçiler her yıl 300 milirem radyasyona maruz kalırlar. Bu miktar 5000 miliremin üzerine çıktığında sorun olabiliyor. 

                                                                                                                                                                                                                 -BİLDİKLERİMİZİ ve ÖĞRENDİKLERİMİZİ ŞÖYLE BİR GÖZDEN GEÇİRELİM:

Değerli okuyucularım: İlkokulda Tabiat Bilgisi dersleri ile başladığımız, Ortaokul üçüncü sınıftan itibaren iç içe olduğumuz Fen Bilgisi, Fizik ve Kimya derslerimizde neler neler öğrendik. Elektrik, elektronik, Isı, Işık , Işın, mercek, odak, prizma ve aynalar, kütle, iş, güç ve enerji, makine, kaldıraç, makara, palanga, mekanik, kinetik ve potansiyel varlık ve birikim, sığa,kapasite ve bunlara ait enerji, etki, tepki, emme, basma, basınç, kuvvet ve hız (ses hızı, jet hızı, süpersonik …), dalga boyu, desibel ve ses şiddeti, ivme, moment, vektör ve bileşkeler …

-Element, Atom, Atom ağırlığı, Atomun yapısı, Eksi yüklü Elektron, Çekirdek, Nötron, Artı Yüklü Proton, Yörünge ve bunlara ait terim, tarif ve kavramları öğrendik. Atom fiziği, Nükleer Fizik dâhil. Daha sonraları bilgisayar, yazılım programları ve tekniği ile bilgisayar operatörlüğünü, Havacılık ve Uzay Teknolojileri (Teknofest), Nano ve Dijital teknoloji kavramlarını duyduk, gördük ve öğrendik.

 -Akıllı telefonlar elimizden düşürmediğimiz yardımcılarımız oldu. Bu akıllı telefonlar önceki yıllarda kullandığımız birçok alet ve makineyi üzerinde birleştirmiştir. Bunlar; kamera, fotoğraf makinesi, telefon, mikrofon, hoparlör ve kulaklık, Telsiz, Radyo, TV, Bilgisayar, internet, el feneri, saat, takvim ve meteorolojik hava raporları, sözlük, kütüphane, ansiklopedi, daktilo, yazı ve hesap makinesi, dosya, klasör ve not defteri, arşiv, haberleşme ve kenar haberleşmesi (instegram, tvitter, watssap, SMS mesajı, face-book, mail yolu ile iletişim imkânlarını) topoğrafik harita, konum, koordinat, yer bulma, navigasyon, tansiyon aleti, termometre… Adım ve mesafe ölçme olanakları ile rakım ve derinlik hesaplaması yapabilmektedir.

-Pi ve Avagadro sayısı ile bazı sabiteleri, logaritma, mantis ve anti logaritmayı, açı ve açı çeşitlerini, hipotenüs, Pisagor, alan, hacim ve ağırlık hesap ve birimlerini, determinant, integral, fonksiyon, enterpalasyon, üs, kare, küp ve karekök,........

© Haber Ege