menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

ELAZIĞ KÜLTÜRÜNÜN NİŞANESİ ÜZÜMÜM HİKAYESİ

10 0
28.03.2026

Elazığ, Doğu Anadolu’nun bağcılık geleneği en güçlü şehirlerinden biridir. Fırat Havzası’nın sağladığı mikroklima, yüksek rakım ve verimli toprak yapısı sayesinde bu bölge, Türkiye’nin en kaliteli üzüm çeşitlerinden bazılarını yetiştiren önemli merkezlerden biri hâline gelmiştir. Nitekim Elazığ’da yetişen üzümler hem sofralık hem de şaraplık olarak değerlendirilmekte ve çeşitlilik açısından oldukça zengin bir yapı sergilemektedir .

Elazığ denildiğinde akla ilk gelen üzüm çeşidi Öküzgözüdür. Bu üzüm, hem ekonomik hem de kültürel açıdan bölgenin en önemli tarım ürünlerinden biridir.

İri, etli ve bol sulu tanelere sahiptir.  Koyu kırmızı ile menekşe arasında değişen bir renge sahiptir. Salkımları büyük ve seyrek yapıdadır. Orta kalın kabuklu olup dengeli bir aromaya sahiptir. Hem sofralık hem de kurutmalık olarak tüketilebilir

Öküzgözü üzümünü özel kılan en önemli unsur, Elazığ’ın iklim ve toprak yapısına özgü bir aroma geliştirmesidir. Başka bölgelerde yetiştirilmeye çalışılsa da aynı tat ve kalite yakalanmamıştır. Özellikle şarap üretimi ile tanınmış Fransa’nın Bordo şehrinde öküzgözü fideleri götürülüp dikilmiş fakat aynı tat, aynı aroma yakalanamamıştır..

Ayrıca bu üzüm, şarap yapımında da önemli bir yere sahiptir. Meyvemsi aroması, düşük tanen oranı ve dengeli yapısıyla özellikle kırmızı şarap üretiminde tercih edilir .

Elazığ’ın bir diğer önemli üzüm çeşidi Boğazkeredir. Anadolu’nun en eski üzüm türlerinden Küçük ve koyu renkli tanelere sahiptir

Yüksek tanen oranı nedeniyle buruk (boğaz yakan) bir tada sahiptir

Zengin ve yoğun aromatik yapıya sahiptir

Özellikle kırmızı şarap üretiminde kullanılır

Boğazkere üzümü, güçlü yapısı ve yüksek tanen içeriği sayesinde uzun yıllandırmaya uygun şaraplar üretir. Tek başına sert bir yapıya sahip olduğu için genellikle Öküzgözü ile harmanlanarak dengeli şaraplar elde edilir.

Bu üzüm aynı zamanda coğrafi işaret alarak Elazığ’ın önemli bir tarımsal değeri hâline gelmiştir .

Elazığ üzüm çeşitlerinden bir diğeri Şire üzümüdür. Elazığ ve çevresinde yetiştirilen bir diğer önemli üzüm çeşidi Şire üzümüdür.

Şıra (üzüm suyu) üretimine oldukça uygundur Yüksek şeker oranına sahiptir Pekmez ve pestil yapımında sıkça kullanılır Şire üzümü, özellikle geleneksel ürünlerin üretiminde önemli bir yer tutar. Olgunlaşma sürecinde fiziksel ve kimyasal değerlerinde belirgin artış görülmesi, bu üzümün işlenebilirliğini artırmaktadır .

Köhnü üzümü ise; Elazığ’da yetiştirilen yerel çeşitlerden biridir ve genellikle Öküzgözü ile benzer özellikler taşır.

Öküzgözüne benzer iri ve etli yapı

Sofralık........

© Günışığı Gazetesi