Türkiye'de Meyve-Sebzenin Yüzde 30'u Niye Yolda Çürüyor?

Türkiye'de yaş meyve-sebzede türlere göre yüzde 15-50, ortalama yaklaşık yüzde 30 hasat sonrası kayıp yaşanıyor. Almanya, Hollanda ve Danimarka'da bu oran yüzde 5-10 arasında. Yani biz, Avrupa Birliği ortalamasının 3-5 katı kayıp üretiyoruz. Toplam tarımsal arz zincirinde kayıp 13,7 milyon ton. Yalnızca meyve-sebze grubunda yaklaşık 9,48 milyon ton ürün çöpe gidiyor.

Çürümelerin dörtte üçünü küf mantarları yapıyor; bunların hepsi sıcakta hızla ürer. Üstelik ürün gözle görülür şekilde bozulmasa bile yolda besin değerini kaybediyor. Yapraklı sebzelerde ve meyvelerde vitaminlerin yarısından fazlası ilk 24 saatte uçup gidiyor. Sofraya gelen sebze, taşıma başlamadan önceki sebze değil artık.

Yurtiçi yük taşımacılığında karayolunun payı, ton-km bazında yüzde 90,6'ya çıktı. Demiryolunun payı yüzde 5'e düştü. Karayolu taşıması, ton-km başına demiryolundan 5-8 kat daha fazla karbondioksit üretiyor. Türkiye'de trafiğe kayıtlı kamyonların yaş ortalaması 17,8. Filonun yüzde 22,3'ü 20 yaş üstü ve büyük çoğunluğu Euro 0-II gibi en eski emisyon standartlarında. Eski kamyonlar, Avrupa'daki kamyonların 2-4 katı kadar zehirli gaz atıyor. Biz bu havayı soluyoruz.

Daha az konuşulan, daha sinsi bir ikinci kanal var: lastik aşınma mikroplastiği. Küresel lastik ve yol aşınma parçacıkları, dünyadaki kara karbon emisyonlarının yüzde 11-33'üne denk geliyor. Lastik aşınması tek başına karayolu........

© Gerçek Gündem