Neden Akdeniz, Neden Şimdi? İklim ve Tekel Kıskacı

Akdeniz, dünya ortalamasından yüzde yirmi daha hızlı ısınıyor. Su, gıda ve enerji güvencesi aynı anda elden gidiyor. Bazı bölgelerde yağmura dayanan tahıl veriminin yüzde altmış dörde varan oranda düşeceği öngörülüyor. Fas’ta kişi başına düşen yenilenebilir su, 1960’ta iki bin beş yüz metreküpken bugün altı yüz elli metreküpün altına inmiş durumda.

Havza ülkelerindeki barajlar yıl içinde yüzde onun altına geriliyor. Kıyı bölgelerinde yeraltı tatlı su kaynaklarına deniz suyu karışmaya başladı. Türkiye’de son dönem buğday üretimi yüzde beş, arpa yüzde on iki, mısır yüzde on düştü. Bu düşüşün bedelini hepimizin her gün mutfakta ödediğini biliyorum. Sofrada bir acı var. Bu acının kaynağı yalnızca kuraklık değil.

Çünkü bu biyofiziksel çöküş, küresel gıda düzeninin yapısal çarpıklıklarıyla üst üste bindi. Dört büyük tohum tekeli, dünyadaki tohum pazarının yüzde altmışından fazlasını tek elde topladı. Tahıl ticaretinde ABCD diye anılan dört şirket, dünyadaki alışverişin neredeyse yüzde doksanını kendine bağladı. Avrupa Birliği’nin Ortak Tarım Politikası, çiftçi isyanlarıyla sarsılmış bir meşruiyet krizine girdi.

Tarımı ayrıcalıklı bir sektör olmaktan çıkarmaya çalışan dönüşüm süreci tersine döndü. Avrupa, yapısal reformu başaramadığını açıkça gösterdi. Yani emeklinin cebinden, öğrencinin sofrasından, çiftçinin tarlasından, mevsimlik emekçinin rızkından kesileni, birkaç dev şirket kendi merkezinde biriktiriyor.

Beş Katmanlı........

© Gerçek Gündem