1.Dünya Savaşı uzun yıllar düşman olan iki büyük devletin tasfiyeleri ile sonuçlandı; Osmanlı Devleti ve Rus Çarlığı.

İngiltere’nin savaşın ardından imzalanan Versailles anlaşması ile Ortadoğu’nun yeni siyasal haritasını belirlemesi, bir anlamda savaş ganimetiydi. Süveyş Kanalının denetimi ve sonrasında dünyanın yeni enerji kaynağı olan petrol bu topraklardaydı.

Ortadoğu’daki Arap aşiret topluluklarının devletleştirilmesi, 1920’li yıllarda başladı. Bölge Sünni İslam ortak paydasında, ağırlıklı olarak İngiltere’nin ve Fransa’nın etki alanında bırakıldı.

1.Savaşın ardından geçen kısa süre sonunda kurulacak Türkiye Cumhuriyeti, Lozan Anlaşmasıyla, Misak-ı Milli ‘de yer alan, Musul ve Kerkük üzerindeki hak iddiasından vazgeçti. Ortadoğu’da savaşan subaylardan oluşan, Cumhuriyetin kurucu kadrosunun önde gelenleri, çok düşük bir pay karşılığında, Bölgenin petrol kaynaklarından uzak durmayı yeğlediler. Lozan Anlaşmasıyla egemenlik hakları tanınan Ankara, 1950’li yıllarda ABD ve İngiltere‘nin NATO üyeliği ile başlayan baskılarına kadar bu duruşunu korudu.

Menderes’in Başbakanlığındaki DP hükumeti, Cumhuriyeti kuranların yaklaşımlarını terk ederek Bölge ile ilgilenmeye başladı. Irak’taki askeri darbe ve Suriye’nin Nasır yönetimindeki Mısır ile kurmaya çalıştığı ittifak........

© Gazete Pencere