menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Okumuş gibi Görünmek-Paylaşmak “Suret (görünüş) nakıştır, mana ise can”

60 0
26.12.2025

Okumuş gibi Görünmek-Paylaşmak “Suret (görünüş) nakıştır, mana ise can”

“Görselcilik” “Görselin Gölgesinde Kalan Hakikat, Okuma Kültürümüzün Derinlik Kaybı”

Bugün dijital dünyanın baş döndüren ekranlarına hapsolmuş bir toplumsal hafıza ve “görünme” arzusuyla karşı karşıyayız. Sosyal veya sosyal olmayan medya akışlarından blog sayfalarına kadar her yerde bir “temsil- görünme” yarışı sürüp giderken, medeniyetimizin kadim değerlerinden olan “ikra” emrinin asıl manasından hızla uzaklaşıyoruz.

Hazreti Mevlâna, Mesnevi’sinde “Suret (görünüş) nakıştır, mana ise can” buyurur. Oysa biz bugün canı bırakıp nakışla oyalanmaktayız. Okumak, geleneksel dünyamızda bir nefis terbiyesi ve hakikati arama yolculuğuyken; modern çağda maalesef bir kahve fincanının yanına iliştirilen, estetik bir kadrajdan yani neyi görüp neyi görmeyeceğimizi belirleyen fotoğraftan ibaret olan “görsel bir dekora” dönüşmüş durumda.

Kitapların içeriğinden, satır aralarındaki o eşsiz hikmetten ziyade, kitabın kapağının hangi filtreyle daha güzel göründüğü derdine düşmek, aslında ahlaki bir erozyonun göstergesidir. Görselcilik akımı, zihnimizin derinliklerini beslemesi gereken kitapları, egomuzu, kibrimizi, havamızı -neyin havası ise- besleyen birer vitrin malzemesi haline getirerek, bizi “okumuş gibi görünme” sığlığına mahkûm ediyor.

Bu durum, Nabi’nin “Görünürde herkes âlimdir ama bireyin kalbindeki niyet batındır.” Başka bir ifadeyle, zahir, bedenler dünyası iken, batın ruhlar dünyasıdır. Görünürde herkes arif ancak batında kimin arif olduğu belli değildir.” ikazını hatırlatıyor. Dervişin hırkasına bürünüp dertten bihaber olmak gibi, kitabın kapağına sarılıp manasından uzak kalıyoruz. Sosyal medyada paylaşmak için geziyor, yiyip içiyor, okuyup, eğleniyor, yardım ediyor. Kısacası yaptığı her şeyi sosyal medyada paylaşmak için yapıyor. Yaptığı hiçbir şeyin künhüne vakıf değil sadece fotoğrafına vâkıf.

Gerçi onca boş ve rezil paylaşımın yanında bu kitap ve kahve paylaşımı her şeye rağmen idare edilir, iyiye meyildir.

Bu görsel şovun arkasında yatan en büyük tehlike, “okumak için okumak” “sosyal medyada görünür olmak için okumak” adını verdiğimiz o modern........

© Fikir Kazanı