Güç Perdesi
“Güç perdesi” diye bir kavram var mı, bilmiyorum. Egemen odakların kendi yapısal suçlarını, yozlaşmalarını ve ahlaki çöküşlerini gizlemek, meşrulaştırmak veya görünmez kılmak için inşa ettikleri söylemsel, hukuki ve kurumsal kalkana ben “güç perdesi” demek istiyorum. Bu perde yalnızca gerçeği saklamaz; gerçeğin nasıl görüleceğini, nasıl adlandırılacağını ve nasıl hatırlanacağını da belirler.
Ne demek istediğimi şöyle anlatayım: Gücün elinde büyük imkânlar olduğunda yaptığı yanlışları veya işlediği suçları doğrudan savunması her zaman gerekli değildir. Bazen yapılması gereken çok daha basit bir şeydir: Olan bitenin üzerini başka kelimelerle, başka kurumlarla ve başka gündemlerle örtmek.
İşte benim “güç perdesi” dediğim şey bu: Güç, kendisini olduğu hâliyle göstermek istemez. İnsanların karşısına “Ben güçlüyüm, keyfimin istediğini yaparım” diyerek çıkamaz. Bunun yerine kendisine bir gerekçe bulur. “Adalet” der, “güvenlik” der, “kamu yararı” der, “devlet” der, “beka” der, “düzen” der. Yer yer öyle başarılı olur ki bir süre sonra insanlar yapılan eylemin kendisini unutup, ona verilen ada inanmaya başlar.
Önce dil gelir: Bu perdenin ilk katmanı dildir. Bir savaş suçuna “barış operasyonu” dediğinizde, işgali “güvenlik müdahalesi” olarak adlandırdığınızda, ekonomik talanı “kalkınma hamlesi” diye anlattığınızda, devletin baskısını da “kamu düzeni” olarak sunduğunuzda olayların anlamı da değişmeye başlar. Zamanla insanlar perdenin arkasındaki olaya değil, perdenin üzerindeki “süslü kelimelere” bakar.
Sonra hukuk devreye girer: Normalde hukuk, gücü sınırlayan bir mekanizmadır. Hukukun görevi, güçlü olanı da zayıf olanı da aynı kurallar içerisinde tutmak; insanların hayatını, özgürlüğünü ve mülkiyetini korumaktır. Fakat hukuk gücün etkisi altına girdiğinde, Frederic Bastiat’nın “Hukuk” adlı eserinde ortaya koyduğu gibi “yasal soygun”a dönüşebilir. Bastiat’nın eserindeki itiraz hukukun varlığına değil; hukukun kendi amacından uzaklaşıp güçlünün zayıf üzerinde bir baskı aracına dönüşmesine yöneliktir. Bunu “güç perdesi” açısından düşündüğümüzde sorun daha da........
