Bir haftasını geride bırakan İran savaşının uzun sürmesi durumunda, Körfez ülkelerinin Hürmüz Boğazı üzerinden sağladığı petrol ve doğal gaz tedarikinin sınırlanmaya başlamasının dünya ve Avrupa ekonomisinde tahmin edilenden fazla derin sarsılmalar yaratacağı anlaşılıyor. Almanya’da petrol ve doğal gaz fiyatları bir hafta içinde 30-40 sent arttı. Fiyatların kısa sürede görülmemiş hızda artması, doğal olarak insanları benzin istasyonlarına yöneltti. Petrol tekelleri önceden ucuza aldığı benzin ve mazotu fahiş fiyatlarla satarak kârlarına kâr katmaya devam ediyor. Üstelik Almanya’da satılan petrolün büyük bölümü Hürmüz Boğazı ve Körfez ülkelerinden gelmediği halde...

Petrolün beşte birinin vanası kapanıyor

Hürmüz Boğazı’nın kapalı ya da düzensiz geçişlerin etkili hale gelmesi durumunda, dünya piyasalarına taşınan petrolün beşte birinin vanası da kapanmış olacak. Bu dünya ekonomisi için alarm zillerinin çalması anlamına gelecek. Savaşın ilk haftasında Katar, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) üretimini durdururken Suudi Arabistan ve Kuveyt’te petrol rafinerileri yandı, Birleşik Arap Emirlikleri’nde ise bir enerji üretim merkezi İran tarafından vuruldu.

Bütün bunların etkisiyle savaşın ilk haftasında, normal koşullarda 80 petrol tankerinin geçit yaptığı Hürmüz Boğazı’ndan sadece iki tanker geçebildi. Savaş nedeniyle 200’den fazla tanker beklemede kalırken, petrol tankerlerini sigortalayan şirketler de riskler yüksek olduğu için, yeni sigorta anlaşmalarını gündeme getirdi.

Bütün bunlar bir taraftan 55 km genişliğindeki Hürmüz Boğazı’nın dünya petrol ve doğal gaz ticareti bakımından ne kadar önemli olduğunu gösterirken, diğer taraftan ise savaşın herkese çok yakın olduğunu ortaya koyuyor. Hürmüz Boğazı’ndaki her gemi hareketi petrol fiyatlarını, dolayısıyla bir benzin istasyonundaki benzin, dizel ya da doğal gazın fiyatını belirliyor. Petrol ve doğal gaz fiyatlarındaki dalgalanmanın sadece benzin istasyonlarıyla sınırlı kalmayacağı, ulaşım giderlerinin artması nedeniyle hayatın her alanına ve herkese yansıtıldığı biliniyor.

Petrol fiyatı varil başına kısa sürede 65 dolardan 100 doların üzerine, doğal gaz fiyatı ise iki katına çıktı. Almanya’da nisan ayı için elektrik fiyatı şimdiden yüzde 18 arttı. Asya ve Avrupa’daki hisse senedi endeksleri birkaç gün üst üste düşüş gösterdi. Almanya’da bir litre dizelin fiyatı şu anda yaklaşık 2 avroyu buldu.

Dünya ekonomisini sarsacak

Enerji tedariki bağlamında etkilerini ilk haftada bu şekilde sürdüren İran savaşının uzun sürmesi durumunda dünya ekonomisinde sarsıcı etkilere yol açacağı da bugünden görülebiliyor. Bunun ilk etabında, ekonomileri tamamen sattıkları enerji kaynakları üzerinde dönen Katar, BAE ve Suudi Arabistan derinden sarsılacak. Zira bu ülkelerin........

© Evrensel